دانشگاه تبریز دانش کشاورزی وتولید پایدار 2476-4310 31 4 2021 12 22 Effect of Irrigation Cut-off on Quality Characteristics and Grain Yield of Rapeseed Genotypes under Zinc Application Conditions تاثیر قطع آبیاری بر خصوصیات کیفی و عملکرد دانه ژنوتیپ های کلزا در شرایط کاربرد روی 79 93 14050 10.22034/saps.2021.43627.2599 FA سعید سیف زاده گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تاکستان، ایران اشکان اشکیانی گروه زراعت دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تاکستان، ایران امیر حسین شیرانی راد استاد موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران. سید علیرضا ولدآبادی دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تاکستان، گروه زراعت، تاکستان، ایران اسماعیل حدیدی ماسوله گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تاکستان، ایران Journal Article 2021 01 01 <strong>Background and Objective:</strong> This study was conducted to evaluate some qualitative traits (fatty acids, canopy temperature and stomatal resistance) of new rapeseed genotypes in response to irrigation cut-off and zinc application in Karaj.<br /> <br /><strong>Materials and Methods</strong>: This experiment was performed as a factorial split-plot in a randomized complete block design with three replications for two cropping years (2014-2015 and 2015-2016) in Karaj. In this study, irrigation at three levels including normal or controlled irrigation, cessation of irrigation from flowering stage onwards and cessation of irrigation from pod stage onwards, zinc in two levels including normal water (no zinc application), and foliar application with zinc 30 g.L^-1 zinc and rapeseed cultivars including Danob, HW113, KR2, L155, HL2012 were placed in sub-plots.<br /> <br /><strong>Results</strong>: The results of analysis of variance showed that the interaction effect of irrigation × genotype on 1000-seed weight, seed yield, seed oil percentage, stomata resistance, linoleic acid, linoleic acid, erotic acid was significant at the level of one percent. Also, the interaction effect of irrigation × on × genotype on grain yield, oleic acid, and linoleic acid at 1% level and canopy temperature, palmitic acid, and linoleic acid at 5% level were significant. Zinc reduced the adverse effects of dehydration stress on the tested genotypes so that under normal zinc application and irrigation conditions, L155 genotype with 6310 kg/ha grain yield and the highest percentage of oleic acid (67.3%). Besides, in terms of zinc application and irrigation interruption from the plowing stage onwards, HL2012 and L155 genotypes with grain yield of 5032 and 4826 kg.ha^-1, respectively, and the highest percentage of oleic acid (65.8% and 65.7%, respectively) produced. Also, in case of cessation of irrigation from flowering stage onwards, HL2012 and L155 genotypes with 3679 and 3606 kg.ha^-1 grain yield, respectively, had the highest percentage of oleic acid (64.3% and 64.2%, respectively).<br /> <br /><strong>Conclusion</strong>: In general, the positive effect of zinc application on traits such as seed oil percentage (0.9 %) increased with increasing drought stress intensity and L155 genotype for all water conditions and HL2012 genotype for end-of-season drought stress conditions are recommended for planting in cold temperate regions with a semi-arid climate. <strong>اهداف:</strong> این پژوهش به منظور بررسی برخی صفات کیفی (اسیدهای چرب، دمای تاج پوشش برگ و مقاومت روزنه­ای) ژنوتیپهای جدید کلزا در واکنش به قطع آبیاری و کاربرد روی، در کرج اجرا گردید.<br /><strong>مواد و روش ها: </strong>آزمایش به صورت فاکتوریل اسپلیت پلات در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار به مدت دو سال زراعی 94-1393 و 95-1394 در کرج اجرا گردید. آبیاری در سه سطح آبیاری نرمال، عدم ادامه آبیاری از مرحله گلدهی تا پایان دوره رشد و عدم ادامه آبیاری از مرحله میوه دهی تا پایان دوره رشد، روی در دو سطح عدم کاربردو محلول پاشی به میزان 30 گرم در لیتر و ژنوتیپ های کلزا شامل<em>Danob ,HW113 ,KR2 L155 ,HL2012 </em><em> </em>در کرتهای فرعی قرار گرفتند.<br /> <br /><strong>یافته ها: </strong>نتایج نشان داد که اثر متقابل آبیاری×ژنوتیپ بر وزن هزار دانه، عملکرد دانه، درصد روغن دانه، مقاومت روزنه­ای، لینولئیک اسید، لینولنیک اسید، اروسیک اسید در سطح یک درصد معنی دار بود. اثر متقابل آبیاری×روی×ژنوتیپ بر صفات عملکرد دانه، اولئیک اسید و لینولئیک اسید در سطح یک درصد و بر دمای تاج پوشش برگی، پالمتیک اسید و لینولنیک اسید در سطح پنج درصد معنی دار شد. روی سبب کاهش تأثیر سوء تنش کم آبی بر ژنوتیپ های در صفات مورد بررسی (عملکرد دانه 10%، دمای تاج پوشش برگی 3%، پالمتیک اسید 4%، اولئیک اسید 5/0 %، لینولئیک اسید 2% و لینولنیک اسید 4%) گردید، به طوری که در شرایط کاربرد روی و آبیاری معمول، ژنوتیپ <em>L155</em> با عملکرد دانه 6310 کیلوگرم در هکتار و بیشترین درصد اولئیک اسید به میزان 3/67 درصد را به خود اختصاص داد. به علاوه در شرایط کاربرد روی و قطع آبیاری از مرحله میوه دهی به بعد، ژنوتیپ های <em>HL2012</em> و <em>L155</em> به ترتیب با عملکرد دانه 5032  و 4826 کیلوگرم در هکتار و بالاترین درصد اولئیک اسید به ترتیب 8/65 و 7/65 درصد را تولید نمودند. همچنین در شرایط قطع آبیاری از مرحله گلدهی به بعد، ژنوتیپ های <em>HL2012</em> و <em>L155</em> به ترتیب با عملکرد دانه 3679 و 3606 کیلوگرم در هکتار، بالاترین درصد اولئیک اسید به ترتیب 3/64 و 2/64 درصد را به خود اختصاص دادند.<br /><strong>نتیجه گیری کلی: </strong>به طور کلی تأثیر مثبت کاربرد روی بر صفاتی نظیر درصد روغن دانه (9/0 درصد) با افزایش شدت تنش خشکی بیشتر شد، بخش بزرگی از تغییرات ایجاد شده با تغییرات شرایط محیطی حادث شده در مرحله رشد زایشی به خصوص در دوره پرشدن دانه مرتبط بود. با قرار گرفتن گیاه در معرض تنش خشکی شدید، میزان روغن دانه روند کاهشی از خود نشان داد و ژنوتیپ <em>L155</em> برای کلیه شرایط آبی و ژنوتیپ <em>HL2012</em> برای شرایط تنش خشکی آخر فصل جهت کاشت در مناطق معتدل سرد با اقلیم نیمه خشک قابل توصیه می باشند. https://sustainagriculture.tabrizu.ac.ir/article_14050_5bad87938a3df245b4ae25213a7cfdf6.pdf