دانشگاه تبریز دانش کشاورزی وتولید پایدار 2476-4310 34 4 2025 01 19 Effect of 24-epibrassinolide, spermine, and silicon on Growth Traits and Grain Yield in maize under Water Deficit Stress بررسی اثر محلول پاشی 24-اپی براسینولید، اسپرمین و سیلیکون روی صفات رشدی و عملکرد دانه ذرت تحت تنش کم‌آبی 189 199 19087 10.22034/saps.2023.56134.3022 FA عزیزاله قاسمی دانشجو سلیم فرزانه استادیار گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران سجاد محرم نژاد بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اردبیل (مغان)، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، رئوف سید شریفی استاد، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه محقق اردبیلی احمد فتحی یوسف 3- گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه الازهر، اسیوط، مصر. Journal Article 2023 04 11 <strong>Abstract</strong> <strong>Background and Objective:</strong> In current research, we goaled to assess the effect of application of 24-epibrassinolide, spermine, and silicon on the growth and yield of Paya maize cultivar (SC715) under water stress. <strong>Materials and Methods:</strong> An experiment was performed as split plots in a randomized complete block design with four replications during 2021 season at the Agricultural Research Station of Tabriz Branch, Islamic Azad University. The main plot was three irrigation regimes of well-watered, water-stressed, and interrupted irrigated conditions at the flowering and the seed filling stages, and sub plot was eight spraying treatments of double distilled water, 24-epibrassinolide (0.1 mg L⁻¹), spermine (25 mg L⁻¹), and silicon (7 mg L⁻¹), 24-epibrassinolide (0.1 mg L⁻¹) + spermine (25 mg L⁻¹), 24-epibrassinolide (0.1 mg L⁻¹) + silicon (7 mg L⁻¹), spermine (25 mg L⁻¹) + silicon (7 mg L⁻¹), and 24-epibrassinolide (0.1 mg L⁻¹) + spermine (25 mg L⁻¹) + silicon (7 mg L⁻¹). <strong>Results:</strong> Water deficit stress reduced grain yield and its components. The dual and triad applications of 24-epibrassinolide (0.1 mg L⁻¹), spermine (25 mg L⁻¹), and silicon (7 mg L⁻¹) significantly increased the plant height, ear height, grain yield, and its components. Among grain yield with 100-grain weights, No. grain per/ear, ear height and ear diameter were positive correlation. Principal component analysis of agro-morphological traits under various water deficit stresses indicated that applications of 24-epibrassinolide (0.1 mg L⁻¹) + silicon (7 mg L⁻¹) had more impacts on grain yield (12.08%), 100-grain weights (5.91%), No. grain per/ear (3.21%), ear height (7.30%). <strong>Conclusion:</strong> Overall, the dual and triad applications enhanced the plant's drought tolerance and improved plant height (9.10%) and grain yield (10.23%) of maize under water deficit stress.<strong> </strong> <strong>چکیده</strong> <strong>اهداف:</strong> پژوهش حاضر با هدف بررسی اثر محلول پاشی 24-اپی براسینولید، اسپرمین و سیلیکون روی رشد و عملکرد رقم پایا (سینگل کراس 715) ذرت تحت تنش کم آبی بود. <strong> </strong> <strong>مواد و روش­ها:</strong> آزمایش به­صورت کرت­های خرد شده در قالب طرح پایه بلوک­های کامل تصادفی در چهار تکرار طی سال زراعی 1400 در ایستگاه تحقیقات کشاورزی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تبریز اجزاء شد. عامل اصلی سه سطح تنش کم آبی شاهد، قطع آبیاری در مرحله گلدهی و قطع آبیاری در مرحله پر شدن دانه و عامل فرعی هشت ترکیب محلول پاشی شامل آب دیونیزه (شاهد)، 1/0 میلی­گرم بر لیتر 24-اپی براسینولید، 25 میلی­گرم بر لیتر اسپرمین، 7 میلی­گرم بر لیتر سیلیکون، 1/0 میلی­گرم بر لیتر 24-اپی براسینولید+ 25 میلی­گرم بر لیتر اسپرمین، 1/0 میلی­گرم بر لیتر 24-اپی براسینولید+ 7 میلی­گرم بر لیتر سیلیکون، 25 میلی­گرم بر لیتر اسپرمین+ 7 میلی­گرم بر لیتر سیلیکون و 1/0 میلی­گرم بر لیتر 24-اپی براسینولید+ 25 میلی­گرم بر لیتر اسپرمین+ 7 میلی­گرم بر لیتر سیلیکون بودند. <strong> </strong> <strong>یافته­ها:</strong> تنش کم آبی باعث کاهش عملکرد و اجزای عملکرد دانه شد. محلول پاشی 24-اپی براسینولید، اسپرمین و سیلیکون به­صورت ترکیب تنهایی/دوتای/سه تایی باعث بهبود ارتفاع بوته، ارتفاع بلال و عملکرد و اجزای عملکرد دانه ذرت شد. بین عملکرد دانه با وزن صد دانه، تعداد دانه در ردیف بلال، طول بلال و قطر بلال همبستگی مثبت معنی­دار وجود داشت. تجزیه به مولفه­های اصلی صفات ارتفاع بوته، ارتفاع بلال و عملکرد و اجزای عملکرد دانه در سطوح مختلف تنش کم آبی نشان داد که محلول پاشی 1/0 میلی­گرم بر لیتر 24-اپی براسینولید+ 7 میلی­گرم بر لیتر سیلیکون بیشترین اثر روی صفات عملکرد دانه (08/12 درصد)، وزن صد دانه (91/5 درصد)، تعداد دانه در ردیف بلال (21/3 درصد) و طول بلال (30/7 درصد) تحت تنش کم آبی داشت. <strong> </strong> <strong>نتیجه­ گیری:</strong> چنین به­نظر می­رسد که استفاده از محلول پاشی 24-اپی براسینولید، اسپرمین و سیلیکون به­صورت ترکیب دوتای/ سه تایی باعث افزایش تحمل گیاه ذرت به تنش کم آبی و بهبود باعث ارتفاع بوته (10/9 درصد) و عملکرد دانه (23/10 درصد) ذرت می­شود.     https://sustainagriculture.tabrizu.ac.ir/article_19087_a118d92ad8a2fa24b67c58fab28c1a5a.pdf