دانشگاه تبریز دانش کشاورزی وتولید پایدار 2476-4310 35 3 2025 10 22 The Effect of Cultivar and Cover Crops of Rye and Clover in Controlling Weeds in Potato Fields (Solanum Tuberosum L.) and Increasing Crop Yield تاثیر رقم و گیاهان پوششی چاودار و شبدر در کنترل علف های هرز مزارع سیب‌زمینی (Solanum tuberosum L.) و افزایش عملکرد محصول 187 197 20580 10.22034/saps.2024.60551.3180 FA محمد احمدی تولید و ژنتیک گیاهی، کشاورزی و منابع طبیعی، محقق، اردبیل، ایران حمیدرضا محمددوست چمن آباد دانشگاه محقق اردبیلی احمد توبه تولید و ژنتیک گیاهی، کشاورزی و منابع طبیعی، محقق، اردبیل، ایران سلیم فرزانه استادیار گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران رسول فخاری استادیار پژوهشی، بخش تحقیقات گیاهپزشکی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اردبیل (مغان)، سازمان تحقیقات آموزش و Journal Article 2024 02 12 <strong>Back ground and Objectives</strong>: Due to the ever-increasing world population, it is impossible to find ways to reduce the interference of weeds with crops and thus increase crop yield. Maintaining the long-term productivity of agricultural land also requires sustainable food production, which is achieved by strengthening and maintaining ecological processes within agricultural systems.   <strong>Materials and Methods</strong>: The present experiment was conducted in the years 1401 and 1402 to determine the effect of cultivars and cover plants of rye and clover in controlling weeds, yield, and potato cultivars in the research farm of Mohaghegh Ardabili University as a split plot in 3 replications. The experimental treatments included the first factor of three different potato species (Agria, Jely, and Lady Rosetta) and the second factor of weed management (rye cover crop, Bersim clover, and testator (infested with weeds).   <strong>Results</strong>: The results of the analysis of variance showed that the main effect of cultivar, the main effect of management, and the reciprocal variable of two cultivars × management on weed density and dry weight, tuber size, and potato tuber weight were significant. The best weed management treatment was observed with the cultivation of Lady Rosetta variety with rye cover crops, and the worst weight was Acaria × no control (3.6 weight per square meter).   <strong>Conclusion</strong>: The use of desirable cultivars and cover plants of rye and clover can control potato weeds directly through the quick closing of the canopy to maintain vegetation on the surface until the end of the growing season.   <strong> </strong> <strong>مقدمه و </strong><strong>اهداف</strong>: بدلیل افزایش روزافزون جمعیت جهانی، یافتن راه‌هایی برای کاهش تداخل علف‌های هرز با گیاه زراعی و در نتیجه افزایش عملکرد محصول اجتناب ناپذیر است. همچنین حفظ بازدهی بلندمدت زمین‌های کشاورزی مستلزم تولید پایدار مواد غذایی می‌باشد، که با تقویت و حفظ فرآیندهای اکولوژیک در نظام‌های زراعی، قابل حصول است. <strong> </strong> <strong>مواد و روش ها</strong>: آزمایش حاضر در سال‌های 1401 و 1402 به‌منظور ارزیابی تاثیر رقم و گیاهان پوششی چاودار (<em>Secale cereale</em> L.) و شبدر برسیم (<em>Trifolium alexandrinum</em>) در کنترل علف‌های هرز و عملکرد سه رقم سیب‌زمینی در مزرعه تحقیقـاتی دانشگاه محقق اردبیلی به‌صورت اسپلیت پلات در 3 تکرار اجرا شد. تیمارهای آزمایش شامل فاکتور اصلی سه رقم مختلف سیب‌زمینی (آگریا، جلی و لیدی‌رزتا) و فاکتور فرعی مدیریت علف‌های هرز (گیاه پوششی چاودار، شبدر برسیم و شاهد (بدون وجین )) بودند. <strong> </strong> <strong>یافته‌ها</strong>: نتایج تجزیه واریانس مرکب نشان داد، که اثر اصلی رقم و مدیریت و اثرات متقابل دو جانبه رقم × مدیریت بر روی تراکم و وزن خشک علف‌های هرز، اندازه غده و وزن غده سیب‌زمینی معنی‌دار بود. بهترین تیمار مدیریت علف‌های هرز با کشت رقم لیدی‌رزتا به همراه گیاه‌پوششی چاودار مشاهده شد، و کمترین وزن غده (6/3 کیلوگرم در مترمربع )  در تیمار آکریا و عدم وجین علف هرز  حاصل شد. <strong> </strong> <strong>نتیجه‌گیری</strong>: استفاده از ارقام مطلوب و گیاهان پوششی چاودار و شبدر از طریق بستن سریع کانوپی و حفظ پوشش گیاهی در سطح خاک تا پایان فصل رشد، می­تواند به طور مؤثری علف­های هرز سیب­زمینی را به طور مؤثری کنترل نماید و به این ترتیب موجب تولید پایدار سیب‌زمینی شود.   https://sustainagriculture.tabrizu.ac.ir/article_20580_2963eaf0e0430e01d85308ac565940c5.pdf