دانشگاه تبریز دانش کشاورزی وتولید پایدار 2476-4310 36 1 2026 05 21 Response of Yield and Yield Components, Oil and Protein of rapeseed (Brassica napus L.) Cultivars to Planting Dates under Weed Competition Conditions بازتاب عملکرد و اجزای عملکرد، روغن و پروتئین ارقام کلزا (Brassica napus L.) به تاریخ‌های کاشت در شرایط رقابت با علف‌های هرز 243 256 21426 10.22034/saps.2024.64122.3301 FA رمضان علی دوست محجوب دانشکده علوم کشاورزی دانشگاه گیلان، گیلان، ایران جعفر اصغری استاد گروه تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت محمد ربیعی موسسه تحقیقات برنج کشور، سازمان تحقیقات، آموزش وترویج کشاورزی، رشت، ایران علی سراجی پژوهشکده چای، موسسه تحقیقات علوم باغبانی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، لاهیجان، ایران Journal Article 2024 10 26 <strong>Background & Objectives:</strong> The aim of research is to investigate and compare the effects of different planting dates on the competitive ability of rapeseed cultivars against weeds, and to identify the best cultivar for expanding the cultivation area of rapeseed in the temperate and humid climate of Guilan.<br /><strong> </strong><br /><strong>Materials and Methods:</strong> The experiment was carried out during two years (2021 to 2023) in Amlesh. In split plot factorial experiment, two weed interference conditions (full competition under natural weed community and weed free) were considered as main plots and four varieties of canola (RGS003, Delgan, Drago and Hayola4815) and three planting dates (6^th of October, 26^th of October and 15^th of Novamber) as factorial arrangement in sub plots.<br /><strong> </strong><br /><strong>Results:</strong> The results of variance analysis showed a significant effect of weed, cultivar and planting date on seed yield, biological yield, number of pods per plant, and oil yield. The average comparison results showed that weed interference caused a decrease in seed yield by 10% (from 2631 kg.ha-1 to 2364 kg.ha-1) regardless of cultivar. The cultivar type and planting date had a significant effect on the biomass and density of weeds. Delgan and Drago cultivars had the highest seed yield in each weed interference conditions with average of 2650 and 2590 kg/ha. The effect of planting date on the reduction of seed yield in rapeseed cultivars was greater than that of weed interference. Weed-free treatments were significantly different from weedy treatments in terms number of silique per plant, number of seeds per silique, seed yield, biological yield, oil yield and protein yield.<br /><strong>Conclusion:</strong> The Delgan cultivar had higher seed and oil yield than other treatments in both weed interference conditions on the planting date of 26 October, which suggests that this cultivar can be used to produce adequate rapeseed yield in Guilan. <strong>مقدمه و اهداف: </strong>هدف این پژوهش، بررسی و مقایسه تاریخ­های مختلف کاشت بر قدرت رقابت ارقام کلزا با علف­های هرز و شناسایی بهترین رقم برای گسترش سطح کشت کلزا در آب و هوای معتدل و مرطوب گیلان می­باشد.<br /><strong> </strong><br /><strong>مواد و روش­ها:</strong> مطالعه طی دو سال زراعی (1400 تا 1402) در املش استان گیلان انجام شد. آزمایش اسپلیت پلات فاکتوریل، دو شرایط تداخل علف‌های هرز (رقابت کامل در شرایط جامعه طبیعی علف‌های هرز و بدون علف‌های هرز) به‌عنوان کرت‌های اصلی و چهار رقم کلزا (آرجی اس003، دلگان، دراگو و هایولا 4815) و سه تاریخ کاشت (15 مهر، پنج آبان و 25 آبان) به صورت فاکتوریل در کرت­های فرعی در نظر گرفته شدند.<br /> <br /><strong>یافته­ها:</strong> نتایج تجزیه واریانس، تاثیر معنی­دار تداخل علف هرز، رقم و تاریخ کاشت را بر عملکرد دانه، عملکرد زیستی، تعداد خورجین در بوته و عملکرد روغن را نشان داد. نتایج مقایسه میانگین نشان داد تداخل علف­های هرز بدون در نظر گرفتن رقم باعث کاهش 10 درصد عملکرد دانه (از 2631 به 2364 کیلوگرم در هکتار) شد. نوع رقم و تاریخ کاشت بر زیست توده و تراکم علف­های هرز تأثیر معنی داری داشت. ارقام دلگان و دراگو با میانگین 2650 و 2590 کیلوگرم در هکتار بیش­ترین عملکرد دانه را در هر دو شیوه تداخل علف هرز داشتند. تاثیر تاریخ کاشت بر کاهش عملکرد ارقام کلزا بیش­تر از تداخل علف­های هرز بود. تیمارهای بدون علف­های هرز از نظر تعداد خورجین در بوته، تعداد دانه در خورجین، عملکرد دانه، عملکرد زیستی، عملکرد روغن و عملکرد پروتئین تفاوت معنی­داری با تیمارهای علف­های هرز داشتند.<br /><strong> </strong><br /><strong>نتیجه­گیری:</strong><strong> </strong>رقم دلگان در تاریخ کاشت پنج آبان در هر دو شرایط تداخل علف­های هرز نسبت به سایر تیمارها عملکرد دانه و روغن بیشتری داشت که می­توان از این رقم برای تولید عملکرد مناسب در گیلان استفاده کرد.<br />  https://sustainagriculture.tabrizu.ac.ir/article_21426_2c355ac4c87a90e3173c48c3aa1e70fa.pdf