دانشگاه تبریز دانش کشاورزی وتولید پایدار 2476-4310 36 1 2026 05 21 Evaluation of organic and bio-fertilizers using on yield and essential oil production of green basil (Ocimum basilicum L.) in Kelardasht region ارزیابی مصرف کودهای آلی و زیستی بر عملکرد و تولید اسانس ریحان سبز (Ocimum basilicum L.) در منطقه کلاردشت 57 74 21427 10.22034/saps.2024.62496.3250 FA حمیدرضا چلاجور گروه زراعت، واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامی، رودهن، ایران محمدتقی درزی گروه زراعت، واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامی، رودهن، ایران محمدرضا حاج سیدهادی گروه زراعت، واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامی، رودهن، ایران Journal Article 2024 07 14 Abstract<br />Background & Objectives: This study was conducted to evaluate the effects of organic and bio-fertilizers on yield and essential oil production of green basil in order to reducing of chemical fertilizer application<br /><br />Materials and Methods: The experiment was conducted based on a randomized complete block design with six treatments and three replications in Kelardasht of Iran in 2021. The treatments were 1- vermicompost (10 t.ha-1), 2- nitroxin (2 lit.ha-1), 3- bio-superphosphate (2 lit.ha-1), 4- nitroxin + bio-superphosphate, 5- vermicompost + nitroxin + bio-superphosphate, 6- chemical fertilizer (NP: 80, 60 kg.ha-1). <br /><br />Results: The results showed that treatments had significant effects on studied traits, as the highest plant height (36.5 cm) in treatment of bio-superphosphate application, the highest dry weight of plant (7.66 g plant-1) and nitrogen percent in leaf (2.06%) in integrated treatment of nitroxin and bio-superphosphate and the highest herb yield (653.2 kg.ha-1), essential oil content (0.44%) and essential oil yield (2.88 kg.ha-1) in treatment of vermicompost application were obtained. In an investigation of essential oil components, the highest citral content (58.33%) in in treatment of bio-superphosphate application and then treatment of vermicompost application (55.23%), the highest E-Caryophyllene content (4.37%) in treatment of vermicompost application and the highest Methyl chavicol content (43.17%) in chemical fertilizer were obtained. <br /><br />Conclusion: In general, the results of this study showed, the application of organic and bio fertilizers, specially vermicompost in comparison to chemical fertilizer had a considerable role in increasing of yield and quantity and quality of essential oil of basil. <strong>مقدمه و اهداف: </strong>هدف این پژوهش، بررسی و مقایسه تاریخ­های مختلف کاشت بر قدرت رقابت ارقام کلزا با علف­های هرز و شناسایی بهترین رقم برای گسترش سطح کشت کلزا در آب و هوای معتدل و مرطوب گیلان می­باشد.<br /><strong> </strong><br /><strong>مواد و روش­ها:</strong> مطالعه طی دو سال زراعی (1400 تا 1402) در املش استان گیلان انجام شد. آزمایش اسپلیت پلات فاکتوریل، دو شرایط تداخل علف‌های هرز (رقابت کامل در شرایط جامعه طبیعی علف‌های هرز و بدون علف‌های هرز) به‌عنوان کرت‌های اصلی و چهار رقم کلزا (آرجی اس003، دلگان، دراگو و هایولا 4815) و سه تاریخ کاشت (15 مهر، پنج آبان و 25 آبان) به صورت فاکتوریل در کرت­های فرعی در نظر گرفته شدند.<br /> <br /><strong>یافته­ها:</strong> نتایج تجزیه واریانس، تاثیر معنی­دار تداخل علف هرز، رقم و تاریخ کاشت را بر عملکرد دانه، عملکرد زیستی، تعداد خورجین در بوته و عملکرد روغن را نشان داد. نتایج مقایسه میانگین نشان داد تداخل علف­های هرز بدون در نظر گرفتن رقم باعث کاهش 10 درصد عملکرد دانه (از 2631 به 2364 کیلوگرم در هکتار) شد. نوع رقم و تاریخ کاشت بر زیست توده و تراکم علف­های هرز تأثیر معنی داری داشت. ارقام دلگان و دراگو با میانگین 2650 و 2590 کیلوگرم در هکتار بیش­ترین عملکرد دانه را در هر دو شیوه تداخل علف هرز داشتند. تاثیر تاریخ کاشت بر کاهش عملکرد ارقام کلزا بیش­تر از تداخل علف­های هرز بود. تیمارهای بدون علف­های هرز از نظر تعداد خورجین در بوته، تعداد دانه در خورجین، عملکرد دانه، عملکرد زیستی، عملکرد روغن و عملکرد پروتئین تفاوت معنی­داری با تیمارهای علف­های هرز داشتند.<br /><strong> </strong><strong>نتیجه­گیری:</strong><strong> </strong>رقم دلگان در تاریخ کاشت پنج آبان در هر دو شرایط تداخل علف­های هرز نسبت به سایر تیمارها عملکرد دانه و روغن بیشتری داشت که می­توان از این رقم برای تولید عملکرد مناسب در گیلان استفاده کرد. https://sustainagriculture.tabrizu.ac.ir/article_21427_6552ef62b00c06ec347ae59814bfe19e.pdf