دانشگاه تبریز دانش کشاورزی وتولید پایدار 2476-4310 36 1 2026 04 20 The potential contribution of the development of Edible Parks in providing Thermal comfort in cities ارزیابی نقش توسعه ادیبل ‌پارک‌ها در تامین آسایش دمایی در شهرها 275 301 21428 10.22034/saps.2024.62865.3263 FA زهرا نوبر گروه برنامه ریزی شهری و منطقه ای، دانشکده برنامه ریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران اکبر رحیمی گروه برنامه ریزی شهری و منطقه ای، دانشکده برنامه ریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز،تبریز، ایران Journal Article 2024 08 07 <strong>Background & Objectives: </strong>Expansion and industrialization in cities cause challenges, including sustainable food supply and ecological needs, particularly in developing cities. In recent years, Edible Parks have been implemented to address a portion of these ecological, environmental, and social needs through green infrastructure, thereby contributing significantly to urban sustainability.<br /><strong> </strong><br /><strong>Materials and Methods: </strong>This study was conducted through a combination of field investigation, analytical assessment, and quantitative evaluation. In the first phase, the physical and microclimatic characteristics of the site—including topography, vegetation cover, and surface material composition—were systematically monitored. To assess the impact of different planting configurations on thermal comfort conditions, a comparative scenario analysis approach was employed. Accordingly, seven distinct planting scenarios, comprising various combinations of deciduous trees, evergreen trees, and shrubs, were developed and implemented on a fixed study site.<br />To accurately analyze the microclimatic performance of each scenario, simulations were carried out using ENVI-MET 4 and RayMan for calculating thermal comfort indices. All scenarios were simulated over an 8-hour period, from 10:00 to 18:00, on 30 June 2020, identified based on meteorological data as one of the hottest days of the year. Input data, including air temperature, relative humidity, wind speed, solar radiation, and atmospheric boundary conditions, were obtained from the nearest meteorological station and incorporated into the simulation models<br /> <br /><strong> </strong><br /><strong>Results and Discussion: </strong>The implementation of planting scenarios consisting of deciduous trees, evergreen trees, and shrubs within urban agricultural lands demonstrated a substantial impact on improving microclimatic conditions and enhancing thermal comfort. Analysis of the Predicted Mean Vote (PMV) index revealed that the presence of multilayer vegetation reduced PMV values by 1/5 units compared to the non-vegetated surface and by 1/4 units relative to the cultivated simulated surface, indicating a marked decrease in heat stress during peak daytime hours. Similarly, the assessment of the Physiological Equivalent Temperature (PET) index confirmed the significant effectiveness of the planting configurations, as PET values decreased by 6°C relative to bare ground and by 5/57°C compared to the cultivated surface scenario. These reductions are primarily attributed to enhanced shading, increased evapotranspiration, and the attenuation of incoming solar radiation provided by the vegetative layers. Furthermore, the ambient air temperature exhibited an average reduction of 0/49°C under the planting scenarios, which, although modest in magnitude, plays a meaningful role in mitigating localized urban heat accumulation.<br /> <br /><strong>Conclusion: </strong>The findings of this study clearly demonstrate that integrating tree plantings—including both deciduous and evergreen species—with agricultural crops within a defined site can serve as an effective strategy for the development of edible parks. Analysis of thermal comfort indices indicates that the presence of multilayer vegetative structures significantly improves microclimatic conditions through increased shading, reduced surface temperatures, and enhanced relative humidity. Moreover, the application of well‑designed and principled planting configurations within the proposed scenarios not only systematizes and optimizes the climatic modifications induced by vegetation but also contributes to the restoration of abandoned or degraded agricultural lands. This integrated approach supports both ecological revitalization and the sustainable enhancement of multifunctional urban green infrastructures.<br /> <br /><strong>Keywords</strong>: Edible Park, PMV Index, Simulation, Thermal Comfort, Urban Climate <strong>مقدمه و اهداف</strong>: گسترش و صنعتی شدن در شهرها سبب ایجاد چالش هایی اعمم از تامین پایدار غذا و نیازهای اکولوژیکی، در شهرهای در حال توسعه احساس می شود؛ ادیبل پارک ها در سالهای اخیر به‌منظور تامین بخشی از نیازهای اکولوژیکی، زیست محیطی و اجتماعی با رویکرد زیرساخت های سبز درتامین بخش وسیعی از نیاز ها در شهرها می باشد.<br /><strong> </strong><br />مواد‌ و روش ها : این پژوهش به‌صورت میدانی، تحلیلی و سنجشی ، در مرحله نخست با پایش ویژگی‌های فیزیکی و اقلیمی سایت شامل توپوگرافی، پوشش گیاهی و جنس مصالح سطحی صورت گرفت است. به‌منظور ارزیابی تأثیر الگوهای مختلف کاشت بر شرایط آسایش حرارتی، از روش تحلیل تطبیقی سناریوها بهره‌گیری شد. در این راستا، هفت الگوی کاشت متفاوت متشکل از ترکیب‌های گوناگون درختان برگریز، همیشه‌سبز و درختچه‌ها طراحی و در یک سایت ثابت پیاده‌سازی گردید. برای تحلیل دقیق شرایط خرداقلیمی هر سناریو، فرایند شبیه‌سازی با استفاده از دو نرم‌افزار ENVI-MET 4 و RayMan برای محاسبه شاخص‌های آسایش حرارتی انجام گرفت. تمامی سناریوها در بازه زمانی ۸ ساعته، از ساعت 10:00 تا 18:00 در تاریخ ۱۰ تیرماه ۱۳۹۹—که بر اساس داده‌های هواشناسی به‌عنوان یکی از گرم‌ترین روزهای سال شناسایی شد—مورد شبیه‌سازی قرار گرفتند. داده‌های ورودی شامل دمای هوا، رطوبت نسبی، سرعت باد، تابش خورشیدی و شرایط مرزی جوی، از نزدیک‌ترین ایستگاه هواشناسی استخراج و در مدل‌های شبیه‌سازی بازتعریف شد.<br /> <br /><strong>نتایج و بحث</strong>: بهره گیری از سناریوهای کاشت متشکل از درختان برگریز، همیشه‌سبز و درختچه‌ها در اراضی کشاورزی شهری، اثر قابل توجهی بر بهبود شرایط خرداقلیمی و ارتقای آسایش حرارتی دارد. بررسی شاخص PMV نشان می‌دهد که حضور پوشش گیاهی چندلایه ، به مقدار 1.5 نسبت به سطح بدون کشت و به مقدار 1.4 ، نسبت به سطح زراعی‌شده کاهش دهد؛ موضوعی که بیانگر کاهش محسوس تنش گرمایی در ساعات گرم روز است. تحلیل شاخص PET نیز اثربخشی قابل ملاحظه الگوهای کاشت را تأیید می‌کند، به‌گونه‌ای که مقدار PET در سناریوهای گیاهی ۶ درجه سانتی‌گراد نسبت به زمین فاقد پوشش و 5.57درجه سانتی‌گراد نسبت به سطح زراعی‌شده کاهش یافته است. این کاهش عمدتاً ناشی از افزایش سایه‌اندازی، تبخیر–تعرق و تعدیل تابش خورشیدی توسط عناصر گیاهی است. افزون بر این، دمای هوای محیط نیز تحت تأثیر الگوهای کاشت به‌طور میانگین0.49 درجه سانتی‌گراد کاهش یافته که هرچند محدود به‌نظر می‌رسد، اما در مقیاس شهری نقش مهمی در کاهش گرمایش موضعی ایفا می‌کند.<br /> <br />نتیجه‌گیری:  نتایج این پژوهش به‌وضوح نشان می‌دهد که ترکیب‌سازی کاشت درختان، شامل گونه‌های برگریز و همیشه‌سبز، همراه با محصولات زراعی در یک سایت مشخص، می‌تواند به‌عنوان یک راهبرد مؤثر در توسعه ادیبل‌پارک‌ها مورد استفاده قرار گیرد. تحلیل شاخص‌های آسایش حرارتی نشان می دهد که حضور ساختارهای گیاهی چندلایه، با ایجاد سایه، کاهش دمای سطح و افزایش رطوبت نسبی، منجر به بهبود قابل توجه شرایط خرداقلیمی می‌شود. از طرف دیگر به‌کارگیری الگوهای اصولی کاشت در قالب سناریوهای طراحی‌شده، نه‌تنها موجب مدیریت و جهت‌دهی سیستماتیکِ اثرات اقلیمی شده، بلکه به احیای اراضی کشاورزی رها شده یا در معرض تخریب نیز کمک می‌کند.<br />  https://sustainagriculture.tabrizu.ac.ir/article_21428_ed2e6678e5c36e31e035ee40b5655f39.pdf