دانشگاه تبریز دانش کشاورزی وتولید پایدار 2476-4310 مقالات آماده انتشار 2027 07 22 The effect of partisl root zone irrigation on growth and economic yield of Hibiscus sabdariffa and Vigna sinensis in alternative intercropping in a low input system اثر آبیاری جزئی ریشه بر رشد و عملکرد اقتصادی چای ترش و لوبیا چشم‌بلبلی در کشت مخلوط جایگزینی در سیستم کشت کم‌نهاده 21481 10.22034/saps.2025.68947.3400 FA حمداله اسکندری دانشیار گروه علمی کشاورزی- دانشگاه پیام نور ;کامیار کاظمی استادیار گروه علمی کشاورزی دانشگاه پیام نور سید نادر موسویان استادیار گروه علمی کشاورزی دانشگاه پیام نور Journal Article 2025 09 01 This research was conducted to investigate the economic performance of cowpea and roselle in different intercropping patterns under partial root-zone irrigation conditions in a low-input cropping system. The experiment was carried out as a two-factor factorial (5×2) based on a randomized complete block design (RCBD) with three replications in Shadegan county, Khuzestan province during 2023-24 grwoing season. The first factor consisted of five planting patterns including two sole cropping treatments of cowpea and roselle, and three intercropping patterns (75% cowpea + 25% roselle, 50% cowpea + 50% roselle, and 25% cowpea + 75% roselle). The second factor was the irrigation method (including full root-zone irrigation and partial root-zone irrigation). Lower density combined with partial root-zone irrigation reduced these traits, so that partial root-zone irrigation caused cowpea in the 25% cowpea + 75% roselle intercropping pattern to produce 64% fewer branches. 1000-seed weight, seed yield, and biological yield in this treatment also decreased by 41%, 65%, and 36%, respectively, compared to sole cowpea cropping. Roselle had the highest economic yield (calyx yield) (1085 kg ha⁻¹) under full irrigation and in sole cropping. The lowest economic yield of roselle (336 kg ha⁻¹) was recorded under partial root-zone irrigation and the 25% roselle + 75% cowpea planting pattern (at the lowest plant density), showing a 69% difference from the highest obtained economic yield. The land equivalent ratio (LER) for all three intercropping patterns was greater than one. The monetary advantage was also positive for all three intercropping patterns. این پژوهش با هدف بررسی عملکرد اقتصادی لوبیا چشم‌بلبلی و چای ترش در الگوهای مختلف کشت مخلوط در شرایط آبیاری جزئی ریشه در یک سیستم کشت کم‌نهاده اجرا گردید. آزمایش به صورت فاکتوریل دو عاملی (5×2) بر پایه طرح بلوک های کامل تصادفی در سه تکرار اجرا شد. عامل اول شامل پنج الگوی کاشت و عامل دوم روش آبیاری (شامل آبیاری کامل سیستم ریشه و آبیاری جزئی سیستم ریشه) بود. نتایج به دست آمده نشان داد که لوبیا چشم‌بلبلی، بیشترین عملکرد دانه و عملکرد بیولوژیک را در شرایط آبیاری کامل و در کشت خالص داشت. تراکم کمتر به همراه آبیاری جزئی ریشه باعث کاهش صفات مزبور شد به طوری که اعمال آبیاری جزئی ریشه باعث شد که لوبیا چشم‌‌بلبلی در کشت مخلوط 25 درصد لوبیا چشم‌بلبلی و 75 درصد چای ترش، 64 درصد شاخه کمتری تولید کند. چای‌ ترش بیشترین عملکرد اقتصادی (عملکرد کاسبرگ) (1085 کیلوگرم در هکتار) را در شرایط آبیاری کامل و در کشت خالص داشت. کمترین عملکرد اقتصادی چای ترش (336 کیلوگرم در هکتار) در شرایط آبیاری جزئی ریشه و الگوی کاشت 25 درصد چای‌ترش و 75 درصد لوبیا چشم‌بلبلی (در کمترین تراکم بوته) ثبت شد. عملکرد کاسبرگ در الگوی کشت مخلوط50 درصد چای‌ترش و 50 درصد لوبیا چشم‌بلبلی در شرایط آبیاری کامل اختلاف معنی‌داری با کشت چای ترش به صورت خالص و آبیاری جزئی ریشه نداشت. نسبت برابری زمین برای هر سه الگوی کشت مخلوط بیشتر از یک به دست آمد. مزیت مالی نیز برای هر سه الگوی کشت مخلوط مثبت بود.