دانشگاه تبریز دانش کشاورزی وتولید پایدار 2476-4310 36 2 2026 07 06 Study of essential oil components and some phytochemical characteristics of Salvia officinalis L. under infra-red and hybrid (infra-red- hot air) drying methods مطالعه تغییرات ترکیبات اسانس و برخی خصوصیات فیتوشیمیایی گیاه مریم‌گلی دارویی Salvia officinalis L.)) تحت تیمارهای خشکاندن با روش های مادون قرمز و ترکیبی (هوای گرم- مادون قرمز) 189 203 21718 10.22034/saps.2025.64389.3306 FA سعیده علیزاده سالطه گروه علوم و مهندسی باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران سمایه پناهی گروه باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران خسرو محمدی قرمزگلی گروه مهندسی بیوسیستم، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران حسین غفاری ستوبادی گروه مهندسی بیوسیستم، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران Journal Article 2024 11 06 <strong>Background & </strong><strong>Objectives</strong>: The essential oil of the sage has numerous applications in the pharmaceutical, perfumery, and health and cosmetic products industries. On the other hand, the method of drying significantly affects the quantity and quality of the essential oil of medicinal plants. According to previous studies, the effect of infrared drying and the hybrid method (hot air-infrared) on the yield and components of the essential oil of sage have not yet been investigated. Therefore, due to economic importance of this plant's essential oil in various industries, the present study was conducted. <strong> </strong> <strong>Materials and Methods</strong>: In this study, changes in essential oil compounds and some phytochemical properties under infrared drying treatments (0.4, 0.5 and 0.6 W/cm²), combined (hot air-infrared) And the shade drying were investigated in the form of a completely random design with three replications. <strong> </strong> <strong>Results</strong>: According to the results obtained, the best method for preserving the color quality of the medicinal sage was infrared drying at 0.4 W/cm². Among the components of the essential oil, the amount of beta thujone compound was observed in infrared drying at 0.4 W/cm², and the maximum amount of camphor and alpha thujone were obtained in the combined drying method (infrared 0.4 W/cm² + hot air at 45°C). Also, the highest amount of 1,8-cineole compound was recorded in shade drying. The highest amount of flavonoid was found in the combined drying method (infrared 0.4 W/cm² + hot air at 45°C). The highest amount of antioxidant activity was observed in shade drying method with a slight difference compared to the combined drying method. <strong> </strong> <strong>Conclusion</strong>: Based on the obtained results, the combined hot air-infrared drying method is recommended for maintaining both the appearance quality and the active compounds of sage essential oil. <strong>مقدمه و اهداف:</strong> اسانس گیاه دارویی مریم گلی در صنایع داروسازی، عطرسازی و فرآورده‌های بهداشتی و آرایشی کاربردهای فراوانی دارد. از طرفی انتخاب روش ﺧﺸﮏ ﮐﺮدن بر کمیت و کیفیت اسانس گیاهان دارویی تاثیر بسزایی دارد. با توجه به بررسی مطالعات پیشین، اثر خشک کردن مادون قرمز و همچنین روش هیبریدی هوای گرم- مادون قرمز، بر عملکرد و اجزای اسانس گیاه دارویی مریم گلی تاکنون انجام نشده است، لذا با توجه به اهمیت اقتصادی اسانس این گیاه در صنایع مختلف، مطالعه حاضر صورت پذیرفت. <strong> </strong> <strong>مواد و روش ها:</strong> در این مطالعه، تغییرات ترکیبات اسانس و برخی خصوصیات فیتوشیمیایی تحت تیمارهای خشک کردن مادون قرمز (٤/٠، ٥/٠، ٦/٠ وات بر سانتی­متر مربع)، ترکیبی (هوای داغ-مادون قرمز) و سایه خشک در قالب طرح کاملاً تصادفی و با سه تکرار بررسی شد. <strong> </strong> <strong>یافته ها:</strong> با توجه به نتایج به دست آمده، بهترین روش برای حفظ کیفیت رنگ گیاه مریم­گلی دارویی، روش خشک کردن با مادون قرمز 4/0 وات بر سانتی­متر مربع بود. از بین ترکیبات تشکیل دهنده اسانس، مقدار ترکیب بتا توجون در روش خشک کردن با مادون قرمز 4/0 وات بر سانتی­متر مربع، و حداکثر میزان ترکیبات کامفور و آلفا توجون، روش خشک ‌کردن ترکیبی (مادون قرمز 4/0 وات بر سانتی­متر مربع- هوای گرم 45 درجه) بود. همچنین بیشترین میزان ترکیب 1و8- سینئول در خشک‌کردن در سایه مشاهده گردید. بیشترین میزان فلاونوئید در روش خشک کردن ترکیبی (مادون قرمز 4/0 وات بر سانتی­متر مربع- هوای گرم 45 درجه) به دست آمد. بیشترین میزان فعالیت آنتی­اکسیدانی در روش خشک کردن در سایه با اختلاف جزئی با روش خشک کردن ترکیبی (مادون قرمز 4/0 وات بر سانتی­متر مربع- هوای گرم 45 درجه) بود. <strong> </strong> <strong>نتیجه‌گیری:</strong> بر اساس نتایج به دست آمده، روش خشک کردن ترکیبی جهت حفظ کیفیت ظاهر و مواد مؤثره موجود در اسانس مریم گلی توصیه می‌شود. <strong> </strong> https://sustainagriculture.tabrizu.ac.ir/article_21718_1619f5f907bcf8d5e70565c2dd1e93a6.pdf