دانشگاه تبریز دانش کشاورزی وتولید پایدار 2476-4310 24 4 2015 02 04 Grain Yield Stabilizing Physiological Characteristics of Sunflower under Limited Irrigation Condition خصوصیات فیزیولوژیک پایدارکنندة عملکرد دانة آفتابگردان در شرایط آبیاری محدود 97 108 3291 FA مهدی غفاری ایستگاه تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی خوی محمود تورچی گروه به نژادی و بیوتکنولوژی گیاهی - دانشگاه تبریز مصطفی ولیزاده گروه به نژادی و بیوتکنولوژی گیاهی- دانشگاه تبریز محمد رضا شکیبا گروه اکوفیزیولوژی گیاهی- دانشگاه تبریز Journal Article 2012 12 29 Abstract Physiological response of sunflower to water withholding in flowering stage was evaluated under optimum and limited irrigation in 2 years. The highest effect of drought was imposed on leaf water potential, proline content, seed yield, leaf area and shoot dry weight. Seed yield reduced as much as 40% with limited irrigation. Seed yield was reduced 40% by drought stress. Drought had no effect on root dry weight, shoot to root ratio, harvest index, specific leaf area, chlorophyll fluorescence, SPAD value and osmotic potential. There were significant correlation of shoot and root dry weight, leaf area, SPAD value, leaf temperature, proline content, relative water content and chlorophyll fluorescence with seed yield. Among the 16 inbred lines and according to the changes in proline and relative water content, leaf area, chlorophyll fluorescence and seed yield, BGK-329 and RGK-21 were identified as more tolerant and sensitive lines, respectively. Shoot dry weight and leaf temperature had a quadratic while osmotic adjustment had a cubic relationship with seed yield. The results indicated that under limited irrigation, sunflower growth is dependent to balance between plant water statues and photosynthetic area which according to the genotype is affected by proline content, osmotic adjustment, chlorophyll fluorescence, SPAD value and leaf temperature. Contribution of these components is reflected in characteristics like that shoot and root dry weight and finally in seed yield which determines general growth, drought tolerance and stability of yield under limited water condition.      چکیده در این بررسی پاسخ خصوصیات فیزیولوژیک آفتابگردان به قطع آبیاری در مرحله گلدهی در طی دو سال در شرایط آبیاری مطلوب و محدود بررسی گردید. خشکی بیشترین تأثیر را بر پتانسیل آب برگ، میزان پرولین، عملکرد دانه، سطح برگ و وزن خشک شاخه داشت. عملکرد دانه در اثر آبیاری محدود 40% کاهش یافت. تنش خشکی بر وزن خشک ریشه، نسبت شاخه به ریشه، شاخص برداشت، سطح مخصوص برگ، فلورسانس کلروفیل، شاخص کلروفیل و پتانسیل اسمزی تأثیر­نداشت. همبستگی بین وزن خشک ریشه و شاخه، سطح برگ، شاخص کلروفیل، دمای برگ، محتوای پرولین، میزان رطوبت نسبی و فلورسانس کلروفیل با عملکرد دانه مشاهده شد. بر­اساس میزان تغییر در میزان رطوبت نسبی، پرولین، سطح برگ، فلورسانس کلروفیل و عملکرد دانه از بین 16 لاین اینبرد دو لاین BGK-329 و RGK-21  به ترتیب به عنوان متحمل­ترین و حساس­ترین لاین­های اینبرد شناسایی شدند. وزن خشک شاخه، دمای برگ و تنظیم اسمزی به ترتیب رابطة رگرسیونی درجه دو و سه با عملکرد دانه داشتند. نتایج نشان داد که رشد آفتابگردان در شرایط محدودیت آب تابع تعادل بین وضعیت رطوبتی درون گیاه و سطح فتوسنتز کننده است که بسته به نوع ژنوتیپ از خصوصیات میزان پرولین، تنظیم اسمزی، فلورسانس کلروفیل، شاخص کلروفیل و دمای برگ متأثر می شود. مشارکت این اجزا در صفاتی مانند وزن خشک شاخه و ریشه و در نهایت عملکرد دانه منعکس شده و تعیین کنندة میزان رشد عمومی گیاه، تحمل و پایداری تولید در شرایط محدودیت آب است. https://sustainagriculture.tabrizu.ac.ir/article_3291_13523f8c8b7818b4d60172000187931a.pdf