دانشگاه تبریز دانش کشاورزی وتولید پایدار 2476-4310 32 2 2022 08 06 Improving the water use efficiency of sugar beet (Beta vulgaris L.) by vermicompost and phytoprotectants بهبود کارایی مصرف آب چغندرقند (Beta vulgaris L.)با کاربرد ورمی‌کمپوست و محافظ‌های گیاهی 1 18 14904 10.22034/saps.2021.45156.2659 FA جلال آرژه گروه تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران علیرضا پیرزاد گروه تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران مهدی تاجبخش گروه تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران سویل محمدزاده گروه تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران Journal Article 2021 03 24 <strong>Background and Objective:</strong> The aim of the present study was to investigate the interaction effects of vermicompost and phytoprotectants on the physiological responses of sugar beet (<em>Beta vulgaris</em> L.) at different levels of irrigation. <strong> </strong> <strong>Materials and Methods:</strong> Two-year research was conducted as a split-plot factorial experiment. Treatments were irrigation levels [irrigation at 90% field capacity (extra-watered), 70% field capacity (well-watered), 50% field capacity (moderate stress) and 30% field capacity (severe stress)], vermicompost [0 and 7 t.ha^-1] and phytoprotectants [distilled water (control), zinc, silicon, glycine betaine, ascorbic acid]. <strong> </strong> <strong>Results:</strong> The results showed that root yield in irrigated plants at 70% of field capacity was higher than other treatments. Also, the yield and dry weight of the roots were significantly increased by the application of phytoprotectants. Phytoprotectants and vermicompost had no effect on water use efficiency of root yield at 70 and 90% of field capacity, but, water use efficiency with glycine betaine at 50% field capacity and with silicon and glycine betaine at 30% field capacity with vermicompost application increased significantly. The effectiveness of glycine betaine for transpiration efficiency and sugar yield was higher than other treatments, regardless of irrigation. The highest root yield was obtained in the treatment of 70% field capacity and was significantly increased by the use of phytoprotectants and vermicompost. <strong> </strong> <strong>Conclusion:</strong> Our findings show that the use of vermicompost and phytoprotectants (especially glycine betaine and ascorbic acid) could be effective in modulating water stress to sugar beet and help to have sustainable agriculture. <strong>چکیده</strong> <strong>اهداف:</strong> پژوهش حاضر با هدف بررسی اثرات متقابل ورمی‌کمپوست و محافظ‌های گیاهی روی پاسخ‌های فیزیولوژیکی چغندرقند در سطوح مختلف آبیاری انجام گردید. <strong> </strong> <strong>مواد و روش‌ها:</strong> این پژوهش به­صورت آزمایش اسپلیت پلات فاکتوریل در دو سال زراعی انجام گرفت. کرت‌های اصلی شامل آبیاری در 30 (کم­آبی شدید)، 50 (کم­آبی متوسط)، 70 (آبیاری نرمال) و 90 درصد (آبیاری اضافی) ظرفیت زراعی بودند. کرت‌های فرعی شامل ورمی­کمپوست (صفر و 7 تن در هکتار) و محافظ‌های گیاهی شامل آب مقطر (شاهد)، روی (5 میکرومول)، سیلیکون (4 میلی‌مول)، گلایسین­بتائین (4 میلی‌مول) و اسیداسکوربیک (5/0 میلی‌مول) بود. <strong> </strong> <strong>یافته‌ها:</strong> عملکرد ریشه در گیاهان آبیاری شده در 70 درصد ظرفیت زراعی بیشتر از سایر تیمارها بود که منتج به افزایش کارایی مصرف آب، کارایی استفاده از آبیاری و کارایی تعرق برای عملکرد ریشه ‌شد. همچنین، عملکرد و وزن خشک ریشه‌ها بوسیله کاربرد محافظ‌های گیاهی افزایش یافت. محافظ‌های گیاهی و ورمی‌کمپوست تاثیری بر کارایی مصرف آب عملکرد ریشه در 70 و 90% ظرفیت زراعی نداشتند، اما کارایی مصرف آب بوسیله گلایسین­بتائین در 50% ظرفیت زراعی، و سیلیکون و گلایسین­بتائین در 30% ظرفیت زراعی به همراه کاربرد ورمی­کمپوست افزایش یافت. اثرگذاری گلایسین­بتائین برای کارایی مصرف تعرق و عملکرد قند بیشتر از سایر تیمارها بود. بیشترین عملکرد ریشه در تیمار70% ظرفیت زراعی بدست آمد و کاربرد محافظ‌های گیاهی و ورمی‌کمپوست عملکرد ریشه را نسبت به شاهد افزایش دادند. <strong> </strong> <strong>نتیجه‌گیری:</strong> استفاده از ورمی­کمپوست و محافظ‌های گیاهی (بویژه گلایسین بتائین و اسیداسکوربیک) در تعدیل تنش‌های آبی برای تولید پایدار چغندرقند موثر بودند. کاراترین محافظ‌ گیاهی برای تحمل تنش و پایداری عملکرد گلایسین بتائین بود. https://sustainagriculture.tabrizu.ac.ir/article_14904_7252338ed5f7f68b3b7c26b207aa2494.pdf

دانشگاه تبریز دانش کشاورزی وتولید پایدار 2476-4310 32 2 2022 07 23 Ecophysiological and Agronomic Responses of Safflower Fall Genotypes under Drought Stress in Plant Settlement and Seed Filling Stages بازتاب‌های اکوفیزیولوژیک و زراعی ژنوتیپ‌های پاییزه گلرنگ در شرایط تنش خشکی در مراحل استقرار بوته و پرشدن دانه 19 30 14905 10.22034/saps.2021.44166.2619 FA بهمن پاسبان اسلام بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان آذربایجان شرقی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تبریز، ایران Journal Article 2021 01 22 Background and Objective: In order to consider some echo-physiological responses related to the productivity of safflower fall genotypes to drought stress at plant greening, establishment, and seed filling stages and to recognize drought-tolerant genotypes, the present study was done. <br />Methods and Materials: An experiment was conducted as a split-plot based on a randomized complete blocks design with three replications in the Khosrow Shah station of East Azarbaijan Agriculture and Natural Resources Research and Education Center during the 2019-20 cropping season. The experimental factors included drought stress (non-stressed and stressed during plant greening and the establishment and seed filling stages, and five safflower genotypes including Padideh, Golemehr, Parnian, Mexico248, and Mexico14. <br />Results: Occurring drought stress at the seed filling stage significantly decreased chlorophyll concentration, stomatal conductance, relative water content, seed and oil yields, and seed yield components in fall genotypes of safflower. Correlation among mentioned indices echo-physiological indices with each other and with seed and oil yields were positive and significant. Also, the amounts of mentioned indices among studied genotypes were significantly different.<br />Conclusion: The seed filling period of fall genotypes of safflower was critical for water requirements. Chlorophyll concentration, stomatal conductance, relative water content indices were able to reflect the drought stress effect during the seed filling period and can recognize the fall genotypes of safflower with high seed and oil yields under drought conditions. It seems that these echo-physiological indices are suitable to select late-season drought-tolerant safflower genotypes. اهداف: برای بررسی برخی واکنش‌های اکوفیزیولوژیک مرتبط با محصول‌دهی ژنوتیپ‌های پاییزه گلرنگ در برابر تنش خشکی واقع شده در مراحل سبز شدن، استقرار بوته و پرشدن دانه و شناسایی ارقام متحمل به خشکی، این آزمایش انجام گردید. <br />مواد و روش‌ها: مطالعه به‌صورت اسپلیت پلات بر پایه بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در ایستگاه خسروشاه مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجان شرقی طی سال زراعی 99-1398 اجرا شد. فاکتور اصلی تنش خشکی با سه سطح بدون تنش و بروز خشکی در دوره‌های سبز شدن و استقرار بوته و پرشدن دانه و فاکتور فرعی ژنوتیپ‌های‌ پاییزه گلرنگ در پنج سطح شامل: پدیده، گل‌مهر، پرنیان، مکزیک14 و مکزیک248 بودند. <br />یافته‌ها: وقوع تنش خشکی در مرحله پرشدن دانه‌ها باعث کاهش معنی‌دار غلظت کلروفیل، هدایت روزنه، مقدار نسبی آب برگ، عملکرد دانه و روغن و اجزای آن در ژنوتیپ‌های پاییزه گلرنگ گردید. همبستگی مثبت و معنی‌داری بین شاخص-های اکوفیزیولوژیک مذکور با همدیگر و با عملکرد دانه و روغن دیده شد. همچنین بین ژنوتیپ‌های مورد مطالعه اختلاف معنی‌داری از نظر مقادیر آنها به‌دست آمد. <br />نتیجه‌گیری: دوره پرشدن دانه در گلرنگ پاییزه از نظر نیاز آبی بحرانی دیده شد. شاخص‌های غلظت کلروفیل، هدایت روزنه و مقدار نسبی آب برگ از توان بازتاب اثرات تنش خشکی در دوره پرشدن دانه برخوردار بوده و توانستند ژنوتیپ‌های پاییزه گلرنگ با عملکرد دانه و روغن بالا را شناسایی کنند. به‌نظر می‌رسد بتوان از این شاخص‌های اکوفیزیولوزیک برای گزینش ژنوتیپ‌های متحمل به کمبود آب واقع شده در دوره پرشدن دانه استفاده نمود. https://sustainagriculture.tabrizu.ac.ir/article_14905_685b88921f00769ee175d51761b940a7.pdf

دانشگاه تبریز دانش کشاورزی وتولید پایدار 2476-4310 32 2 2022 08 06 Effect of Competition on Nitrogen Status of Soybean (Glycine max (L) Merrill) and Millet (Panicum miliaceum L.) Intercropping under Low Input Agricultural System اثر رقابت بر وضعیت نیتروژن کشت مخلوط سویا (Glycine max (L.) Merrill) و ارزن (Panicum miliaceum L.) در سیستم کشاورزی کم نهاده 31 46 14906 10.22034/saps.2021.46009.2681 FA رحمت عباسی گروه زراعت، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران میثم نامداری گروه زراعت، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران همت اله پیردشتی گروه زراعت، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران فائزه زعفریان گروه زراعت، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران Journal Article 2021 05 11 This study was conducted to investigate the effect of interspecific competition on the biological nitrogen fixation of soybean and the role of Millet in improving the nitrogen efficiency index in different planting patterns of intercropping culture.<br />The experiment was carried out as a randomized complete block design with four replications at the research farms of Sari University of Agricultural Sciences and Natural Resources in two years (2018-19). The experimental treatments were 0:100, 25:75, 50:50, 75:25, and 100:0 (Millet: Soybean respectively) based on replacement method.<br />The different planting ratios had a significant effect on the average percentage of nitrogen derived from the atmosphere (Ndfa), the millet root activity, nitrogen efficiency index and the nitrogen yield content. The Ndfa percentage in different planting ratio was higher than the pure stand in the different growth stages. The nitrogen uptake index of Millet improved with increasing the number of planting rows in different ratios of intercropping. Increasing the Selection Effect (SE) of soybean at planting ratios of 25:75 and 50:50 (millet-soybean) reduced the nitrogen uptake efficiency of millet. Also, the planting ratio of 25:75 (millet-soybean) in the 90-day stage after planting had the lowest amount of root activity. The contribution of millet from the total amount of grain nitrogen in the planting ratio of 25:75 (millet-soybean) was less than one percent. Also, among the different intercropping ratios, the planting ratio of 75:25 (millet-soybean) with an average of 1.23 had a land equivalent ratio higher than one. این پژوهش به منظور بررسی اثر رقابت بین‌گونه‌ای بر میزان فعالیت تثبیت بیولوژیکی سویا و نقش گیاه ارزن در بهبود شاخص کارایی نیتروژن در کشت مخلوط سویا و ارزن انجام شد. <br />آزمایش به‌صورت طرح بلوک کامل تصادفی با چهار تکرار در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری در دو سال 1397 و 1398 انجام شد. تیمارهای آزمایش شامل نسبت‌های کاشت 0:100، 25:75، 50:50، 75:25 و 100:0 (به ترتیب ارزن-سویا) به روش جایگزینی بودند.<br />نسبت‌های مختلف کاشت اثر معنی‌داری بر درصد نیتروژن حاصل از تثبیت بیولوژیکی گیاه سویا، فعالیت ریشه گیاه ارزن، شاخص کارایی عنصر غذایی نیتروژن و عملکرد نیتروژن داشتند. در طی مراحل مختلف رشد نسبت‌های مختلف کشت مخلوط در مقایسه با تیمار کشت خالص دارای قابلیت تثبیت بیولوژیکی نیتروژن بیشتری بودند. شاخص جذب نیتروژن گیاه ارزن با افزایش سهم کاشت آن در نسبت‌های مختلف کشت مخلوط بهبود یافت و افزایش شاخص رقابتی گیاه سویا در نسبت‌های کاشت 75:25 و 50:50 (ارزن-سویا) باعث کاهش کارایی جذب این عنصر در گیاه ارزن شد. همچنین نسبت کاشت 75:25 (ارزن-سویا) در مرحله 90 روز پس از کاشت دارای کمترین میزان فعالیت ریشه بود. با کاهش تعداد ردیف کاشت گیاه ارزن در الگوی کشت مخلوط سهم مشارکت آن از کل نیتروژن دانه بر خلاف گیاه سویا، به شدت کاهش یافت. در بین نسبت‌های مختلف کشت مخلوط، نسبت کاشت 25:75 (ارزن-سویا) با میانگین 23/1 دارای نسبت برابری زمین بالاتر از یک بودند. https://sustainagriculture.tabrizu.ac.ir/article_14906_22d1aa265816fb8bb68a563852c4e1f1.pdf

دانشگاه تبریز دانش کشاورزی وتولید پایدار 2476-4310 32 2 2022 08 06 Evaluation of Quantitative and Qualitative Yield of Purslane (Portulaca Oleracea L.) Cultivation Under the Influence of Vermicompost, Chemical Fertilizers and Nano-Fertilizers in Different Climatic Conditions ارزیابی عملکرد کمّی و کیفی خرفه (Portulaca oleracea L.) تحت تاثیر ورمی‌کمپوست، کودهای شمیایی و نانو در شرایط اقلیمی مختلف 47 64 14910 10.22034/saps.2021.45830.2689 FA محسن نوری دانشجوی دکتری زراعت گروه تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل،ایران سلیم فرزانه گروه تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل،ایران رئوف سید شریفی گروه تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل،ایران علیرضا شهریاری گروه فضای سبز دانشکده جغرافیا و برنامه ریزی محیطی دانشگاه سیستان وبلوچستان، زاهدان ،ایران Journal Article 2021 06 07 <strong>Background and Objective: </strong>Due to the importance of <em>portulaca oleracea</em> as a plant susceptible to cultivation in arid and semi-arid regions, this study was conducted to evaluate the productive aspect of portulaca oleracea cultivation under the management of different levels of vermicompost and chemical and nano fertilizers in Gorgan and Zahedan. <strong> </strong> <strong>Materials and Methods:</strong> This study was carried out as a factorial experiment based on randomized complete block design with four replications. Application of chemical and nano fertilizers at six levels including control or non-application of fertilizers, nanoparticles of nitrogen, phosphorus and potassium (in ratios of 3, 2 and 2 g.l^-1, respectively) and application of chemical fertilizers of nitrogen, phosphorus and potassium (200, respectively). 100 and 150 kg.ha^-1) as the first factor and four different levels of vermicompost including control or non-use of vermicompost, 5, 10, and 15 tons per hectare as the second factor. <strong> </strong> <strong>Results: </strong>In both production areas of portulaca oleracea, all fertilizer and vermicompost treatments had a significant effect on portulaca oleracea grain yield. However, the rate of portulaca oleracea grain yield in Gorgan region was about 36.96% higher than Zahedan region. The highest yield in both Gorgan and Zahedan regions was obtained from the application of nitrogen nanoparticles along with the application of 15 tons per hectare of vermicompost. The lowest index of grain harvest was obtained from treatment without application of fertilizer and consumption of 15 tons of vermicompost alone. <strong> </strong> <strong>Conclusion: </strong>In general, the results of this study showed that Gorgan region was more favorable for production of portulaca oleracea than Zahedan. The highest seed and oil yield was obtained by applying nitrogen nanoparticles with consumption of 15 tons per hectare of vermicompost.   <strong>اهداف</strong>: با توجه به اهمیت خرفه به عنوان یک گیاه مستعد پرورش در مناطق خشک و نیمه خشک این مطالعه با هدف ارزیابی جنبه تولیدی کشت خرفه تحت مدیریت سطوح مختلف ورمی‏کمپوست ودر شرایط استفاده از کود شمیایی و نانو در دو شهرستان گرگان و زاهدان اجرا شد. <strong> </strong> <strong>مواد و روش­ها</strong>: این پژوهش به صورت آزمایش فاکتوریل در قالب طرح پایه بلوک‌های کامل تصادفی با چهار تکرار انجام شد. کاربرد کود شمیایی و نانو در شش سطح شامل شاهد یا عدم کاربرد کود، نانوذره نیتروژن، فسفر و پتاسیم (به ترتیب با نسبت‏های 3 ، 2 و 2 در هزار) و مصرف کود شیمیایی نیتروژن، فسفر و پتاسیم (به ترتیب 200، 100 و 150 کیلوگرم در هکتار)، به عنوان عامل اول و چهار سطح مختلف ورمی­کمپوست شامل شاهد یا عدم مصرف ورمی‏کمپوست، 5، 10، و 15 تن در هکتار به عنوان عامل دوم بود. <strong> </strong> <strong>یافته­ها</strong>: در هر دو منطقه تولید خرفه، تاثیر تمامی تیمارهای کودی و ورمی‏کومپوست بر روی عملکرد بذر خرفه معنی‏دار بود با این وجود، میزان عملکرد بذر خرفه در منطقه گرگان نسبت به منطقه زاهدان حدود 96/36 درصد بیشتر بود. بیشترین مقدار عملکرد در هر دو منطقه گرگان و زاهدان از تیمار کاربرد نانو ذره نیتروژن همراه با مصرف 15 تن در هکتار ورمی‏کمپوست به دست آمد. کمترین شاخص برداشت بذر از تیمار بدون کاربرد کود و مصرف 15 تن ورمی‏کمپوست به صورت تنها، حاصل شد. <strong> </strong> <strong>نتیجه­گیری</strong>: به­طور کلی نتایج حاصل از این پژوهش نشان داد که منطقه گرگان برای تولید خرفه مساعدتر از زاهدان بود.  بیشترین عملکرد بذر و روغن با کاربرد نانو ذره نیتروژن همراه با مصرف 15 تن در هکتار ورمی کمپوست حاصل شد. <strong> </strong> https://sustainagriculture.tabrizu.ac.ir/article_14910_4ae939009ff3342b090967d0ec1851f7.pdf

دانشگاه تبریز دانش کشاورزی وتولید پایدار 2476-4310 32 2 2022 08 06 Study the effects of planting date and density on Seed yield and some eco-physiological, agronomic and morphological traits of two Fava bean genotypes in Dezfoul region بررسی اثرات زمان کاشت و تراکم بوته بر عملکرد دانه، برخی صفات اکو- فیزیولوژیک، زراعی و ریخت شناسی دو ژنوتیپ باقلا در منطقه دزفول 65 79 14925 10.22034/saps.2021.46116.2685 FA فربد فتوحی استادیار و عضو هیئت علمی گروه مدیریت کشاورزی، واحد دزفول، دانشگاه آزاد اسلامی، دزفول، ایران. سید کاظم موسوی فخر گروه مدیریت کشاورزی، واحد دزفول، دانشگاه آزاد اسلامی، دزفول، ایران. مهدی صادقی گروه مدیریت کشاورزی، واحد دزفول، دانشگاه آزاد اسلامی، دزفول، ایران. سید علی فاضل زاده گروه مدیریت کشاورزی، واحد دزفول، دانشگاه آزاد اسلامی، دزفول، ایران. بهنام حبیبی خانیانی گروه مدیریت کشاورزی، واحد دزفول، دانشگاه آزاد اسلامی، دزفول، ایران. Journal Article 2021 05 17 <strong>Background and Objective:</strong> The aim of this study was to evaluate the effect of planting date and plant density on eco-physiological, agronomic, morphological traits and yield components of two fava bean genotypes in Dezfoul region. <strong> </strong> <strong>Materials and Methods</strong>: The experiment was conducted in Safiabad-Dezful Research Center as a factorial split plot based on randomized complete block design with three replications during the two crop years of 2017 and 2018. In this study, the effect of two Fava bean genotypes (Saraziri and line 62), on three planting dates (11 October, 31 October and 20 November) and at three densities (10, 15 and 20 plants per square meter) on grain yield, Harvest Index, stem diameter, plant height, seed protein percentage, leaf chlorophyll content, photosynthesis rate and leaf stomatal conductance were evaluated. <strong> </strong> <strong>Results:</strong> The results showed that the highest grain yield and harvest index were related to the Saraziri genotype Planted on October 11^th with the density of 15 plants per square meter. Regarding the measured morphological and physiological traits, the highest plant height and chlorophyll content belonged to the Saraziri genotype cultivated on October 31^th with the density of 20 plants per square meter and the highest percentage of protein, photosynthesis rate and stomatal conductivity was related to the Saraziri genotype cultivated on November 20^th with the density of 20 plants per square meter. The highest stem diameter was related to the Saraziri genotype planted on the 20^th of October with a density of 10 plants per square meter. <strong> </strong> <strong>Conclusion:</strong> The results of this study showed that while reducing the growth period leads to a decrease in Seed yield along with increasing crop quality, to achieve the desired morphological characteristics and obtain good Seed yield in the Faba bean plant in Dezful region, Khuzestan province it is better to prolong growth period by planting on October 11^th and the density of 15 plant per square meter is recommended. <strong>اهداف:</strong> مطالعه به ‌منظور بررسی اثرات زمان کاشت و تراکم بوته بر شاخص­های اکو-فیزیولوژیک، زراعی، ریخت شناسی و عملکرد دانه دو ژنوتیپ باقلا در منطقه دزفول انجام گرفت. <strong> </strong> <strong>مواد و روش­ها:</strong> آزمایش در مرکز تحقیقات صفی­آباد- دزفول به ‌صورت اسپلیت پلات فاکتوریل بر پایه بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار طی دو سال زراعی 1396 و 1397 اجرا شد. در این تحقیق اثرات دو ژنوتیپ باقلا (سرازیری و لاین 62)، در سه تاریخ کاشت (20 مهر، 10 و 30 آبان) و با سه تراکم (10، 15 و 20 بوته در متر مربع) روی صفات عملکرد دانه، شاخص برداشت، قطر ساقه، ارتفاع بوته، درصد پروتئین دانه، محتوای کلروفیل برگ، سرعت فتوسنتز و هدایت روزنه ای برگ ارزیابی شدند. <strong> </strong> <strong>یافته ها:</strong> نتایج نشان داد بیشترین عملکرد دانه و شاخص برداشت، مربوط به ژنوتیپ سرازیری کشت شده در تاریخ کاشت 20 مهر  با تراکم 15 بوته در متر مربع بود. حال آنکه در مورد صفات مورفولوژیک و فیزیولوژیک اندازه گیری شده بیشترین میزان ارتفاع بوته و محتوای کلروفیل مربوط به ژنوتیپ سرازیری کشت شده در تاریخ 10 آبان با تراکم 20 بوته در متر مربع و بیشترین میزان درصد پروتئین، سرعت فتوسنتز و هدایت روزنه ای مربوط به ژنوتیپ سرازیری کشت شده در 30 آبان با تراکم 20 بوته در متر مربع بود. بیشترین میزان قطر ساقه نیز مربوط به ژنوتیپ سرازیری کشت شده در تاریخ کاشت 20 مهر با تراکم 10 بوته به دست آمد. <strong> </strong> <strong>نتیجه</strong><strong> </strong><strong>گیری:</strong> نتایج این تحقیق نشان داد در حالیکه کاهش دوره رشد منجر به کاهش عملکرد همزمان با افزایش کیفیت محصول میشود برای دستیابی به خصوصیات مرفولوژیک مطلوب و کسب عملکرد دانه مناسب در گیاه باقلا در منطقه دزفول، استان خوزستان بهتر است طول دوره رشد با کشت در تاریخ 20 مهر تا حد امکان افزایش یابد و تراکم بوته مطلوب 15 بوته در متر مربع قابل توصیه است. <strong> </strong> https://sustainagriculture.tabrizu.ac.ir/article_14925_8b494ccad8088c78a538a26a2ab0bbb9.pdf

دانشگاه تبریز دانش کشاورزی وتولید پایدار 2476-4310 32 2 2022 08 06 The comparison of qualitative and quantitative yield of annual forage legumes in autumn cultivation مقایسه عملکرد کمی و کیفی لگوم‌‌های علوفه‌ای یک‌ساله در کشت پائیزه 81 95 14927 10.22034/saps.2021.46092.2684 FA ویدا قطبی مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران فاطمه شیخ بخش تحقیقات زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان گلستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، گرگان، ایران محمد تقی فیض بخش بخش تحقیقات زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان گلستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، گرگان، ایران محمد شاهوردی بخش تحقیقات زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان لرستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، بروجرد، ایران رمضان سرپرست بخش تحقیقات زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان مازندران، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ساری، ایران هرمز اسدی مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران علی مقدم مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی کرج، ایران. Journal Article 2021 05 16 Background and Objective: this study was conducted in order to identify annual forage legumes suitable for autumn cultivation in terms of forage yield and quality can be an approach to provide forage.<br />Materials and Methods: The experiment was conducted conducted in a randomized complete block design with three replications in four locations in Karaj, Gorgan, Mazandaran and Lorestan for two years. Six types of forage legumes including faba bean, grass pea ( (local cultivar), common vetch (Lamei cultivar), hairy vetch (Vicia villosa) (local cultivar), hungarian vetch (an external cultivar) and fodder green pea (Pisum sativum) (two cultivars) were evaluated in terms of quantitative traits of fresh, dry forage yield. These legumes also were evaluated in terms of forage quality in Alborz for one year. <br />Results: The means of four locations and two years of experiments showed that hairy vetch produced the highest amount of fresh and dry forage yield among studied crops except faba beans. Among faba bean cultivars, Shadan cultivar and Barakat had the highest of fresh and dry forage yield and the lowest of fresh and dry forage belonged to grass pea. Also, study of forage quality characteristics showed that the highest digestible dry matter for Mehta faba bean cultivar, the highest crude protein content for Pioneer cultivar forage green pea and hairy vetch.<br />Conclusion: Considering the result, all investigating forage legumes have the potential to produce اهداف: این مطالعه به منظور شناسایی لگوم‌های علوفه‌ای یک ساله مناسب برای کشت پائیزه از نظر عملکرد علوفه و کیفیت به عنوان راهکاری برای تامین بخشی از علوفه مورد نیاز انجام شد. <br />مواد و روش‌ها: صورت طرح بلوک‌های کامل تصادفی در سه تکرار در چهار مکان کرج، گرگان، مازندران و لرستان به مدت دو سال اجرا شد. شش نوع لگوم علوفه‌ای شامل باقلا، خلر توده محلی، ماشک معمولی رقم لامعی، ماشک گل‌خوشه‌ای توده زنجان‌، ماشک پانونیکا (یک رقم خارجی) و نخود علوفه‌ای (دو رقم محلی و رقم پایونیر) از نظر صفات کمی عملکرد علوفه تر و خشک در چهار استان برای دو سال و از نظر کیفیت علوف در کرج برای یک سال مورد بررسی قرار گرفت.<br />یافته‌ها: میانگین چهار مکان و دو سال آزمایش نشان داد که ماشک گل‌خوشه‌ای بیشترین مقدار عملکرد علوفه تر و خشک را در بین گیاهان مورد بررسی به جز گیاه باقلا تولید کرد. در بین ارقام باقلا، رقم شادان و برکت (به ترتیب بیشترین عملکرد علوفه تر و خشک را تولید کردند و کمترین میران تولید علوفه تر و خشک متعلق به خلر بود. همچنین بررسی خصوصیات کیفیت علوفه، بیشترین ماده خشک قابل هضم برای باقلا رقم مهتا، بیشترین میزان پروتئین خام برای نخود علوفه‌ای رقم پایونیر و ماشک گل خوشه‌ای را نشان داد. <br />نتیجه گیری کلی: با توجه به نتایج می‌توان بیان کرد که تمامی گیاهان پتانسیل تولید علوفه را بستگی به مناطق دارند. اگرچه ماشک گل‌خوشه‌ای بیشترین مقدار عملکرد علوفه تر و خشک را در بین گیاهان مورد بررسی تولید کرد. https://sustainagriculture.tabrizu.ac.ir/article_14927_eb37f4af31ea2f563597710a0f6bc9d8.pdf

دانشگاه تبریز دانش کشاورزی وتولید پایدار 2476-4310 32 2 2022 07 23 Evaluation of organic and biofertilizer inputs application on yield, yield components and essential oil content of marigold (Calendula officinalis L.) ارزیابی کاربرد نهاده‌های آلی و زیستی بر عملکرد، اجزای عملکرد و اسانس گیاه دارویی همیشه‌بهار (Calendula officinalis L.) 97 113 14928 10.22034/saps.2021.45515.2669 FA یوسف نصیری عضو هیات علمی گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی/ دانشگاه مراغه Journal Article 2021 04 17 The experiment was conducted as factorial based on randomized complete blocks design with three replications. The first factor was including as application of 0, 10and 20 tons cattle manure per hectare and the second factor application of humic acid, nitroxin, humic acid +nitroxin and control. The highest plant height, lateral stems number and biological yield were obtained by applying 20 and 10 tons cattle manure per hectare and the highest flowers number, leaf chlorophyll index, dry yield of flowers, number of grains per capitol, and 1000-kernal weight by applying 20 tons cattle manure per hectare. Plant height, number of flowers per plant, number of grains per capitol and biological yield were reached to maximum value by applying of humic acid +nitroxin. The lateral stems number and 1000-kernal weight with the combined application of humic acid +nitroxin or separate application of nitroxin showed the highest increase compared to the control. Application of catlle manure 20 tons per hectare increased the biological yield by 18.9%, and 10 and 20tons per hectare increased the essential oil by 24.8% and essential oil yield by 43.3%, compared to the control. The highest dry yield of flowers, essential oil content and essential oil yield were significantly obtained in humic acid +nitroxin treatment compared to the control. The highest grain yield was obtained in two treatments of nitroxin and nitroxin +humic acid application without significant differences with each other at the level of application of 20 tons cattle manure per hectare. این پژوهش به‌منظور بررسی اثر کاربرد کودهای دامی، اسید هیومیک و کود زیستی نیتروکسین بر عملکرد، اجزای عملکرد و اسانس گیاه دارویی همیشه‌بهار انجام گردید.آزمایش به‌صورت فاکتوریل بر پایه طرح بلوک‌های کامل تصادفی در سه تکرار در دانشکده کشاورزی دانشگاه مراغه اجرا گردید. عامل اول کاربرد کود دامی در سه سطح صفر، 10و 20تن در هکتار و عامل دوم کاربرد اسید هیومیک، نیتروکسین، اسید هیومیک +نیتروکسین و شاهد بودند. بیشترین ارتفاع بوته، تعداد ساقه فرعی و عملکرد بیولوژیک با کاربرد 20و 10تن در هکتار کود دامی و بیشترین تعداد گل، شاخص سبزینگی برگ، عملکرد خشک گل‌ها، تعداد دانه در طبق و وزن هزاردانه با کاربرد 20تن در هکتار کود دامی به‌دست آمد. ارتفاع بوته، تعداد گل در بوته، تعداد دانه در طبق و عملکرد بیولوژیک با کاربرد ترکیبی اسید هیومیک + نیتروکسین به حداکثر مقدار خود رسیدند. تعداد ساقه‌های فرعی و وزن هزاردانه با کاربرد ترکیبی اسید هیومیک + نیتروکسین و یا کاربرد جداگانه ‌نیتروکسین بیشترین افزایش را نسبت به شاهد نشان دادند. کاربرد 20تن در هکتار کود دامی باعث افزایش 9/18درصدی عملکرد خشک گل و ‌کاربرد 10و 20تن در هکتار کود دامی به‌طور میانگین باعث افزایش 8/24درصدی اسانس و 3/43درصدی عملکرد اسانس نسبت به شاهد شدند. بیشترین عملکرد خشک گل‌ها ، درصد اسانس و عملکرد اسانس با تفاوت معنی‌دار نسبت به شاهد در تیمار اسید هیومیک + نیتروکسین به‌دست آمد. بیشترین عملکرد دانه در دو تیمار کاربرد نیتروکسین و نیتروکسین+ اسید هیومیک بدون تفاوت معنی‌دار با یکدیگر با کاربرد 20تن در هکتار کود دامی به‌دست آمد. https://sustainagriculture.tabrizu.ac.ir/article_14928_17d21a7d201c4dc4bb6c1bd2215ee5a0.pdf

دانشگاه تبریز دانش کشاورزی وتولید پایدار 2476-4310 32 2 2022 08 06 The effect of biological fertilizers and vermicompost on the morphological characteristics of Iranian Echium (Echium amoenum) تاثیر کود‌های بیولوژیک و ورمی‌کمپوست بر خصوصیات مورفولوژیکی گاو زبان ایرانی (Echium amoenum) 115 127 14929 10.22034/saps.2021.45842.2677 FA فهیمه یازرلو گروه باغبانی، گرایش گیاهان دارویی، موسسه آموزش عالی بهاران، گرگان، ایران عباسعلی نوری نیا مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان گلستان، گرگان، ایران شبنم خوشبخت گروه باغبانی، گرایش گیاهان دارویی، موسسه آموزش عالی بهاران، گرگان، ایران Journal Article 2021 05 03 Aims: In this study, the effect of biological fertilizers and vermicompost on the yield of some morphological characteristics of Echium amoenum was studied.<br />Materials and Methods: The present study was conducted in the open field in 2017-2018 as a factorial based on a randomized complete block design (RCBD) with three replications. Two factors A: biological fertilizer at three levels, a1-control (without fertilizer application), a2- Herban fertilizer a3- Probiotic fertilizer containing Bacillus Subtilis UTB 96, and B: vermicompost at three levels, b1-control (without fertilizer application), b2- application of 150 g (15%), and b3- application of 300 g (30%) of vermicompost per kg of soil were investigated. Morphological traits were measured.<br />Results: The results showed that there was a significant difference between the levels of biological fertilizers and vermicompost in terms of most traits at the levels of 5% (p≤0.05). In vermicompost treatment 150 g/kg (15%) the values obtained from the measurement of traits such as dry weight (11.12 g) and root length (31.72 cm), dry weight (6.12 g) and The length of the tallest stem (30.33 cm), as well as the number of fresh flowers per plant (19) and flower dry weight (446 mg) increased compared to the treatment without vermicompost.<br />Conclusion: In order to develop a sustainable agricultural production system and to increase and improve the morphological traits of Iranian Echium amoenum medicinal plant, maintain nutrient balance, use organic organic fertilizers of vermicompost up to 15%, natural biological fertilizer containing growth-promoting rhizosphere bacteria And probiotics are recommended. هدف: این آزمایش با هدف بررسی تأثیر مصرف کود‌های بیولوژیک و ورمی‌کمپوست بر صفات مورفولوژیک وعملکرد گیاه گاو زبان ایرانی اجرا شده‌است.<br />مواد و روش‌ها:آزمایش در سال‌ زراعی 97-1396 به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح پایه بلوک‌های کامل تصادفی (RCBD) با سه تکرار اجرا شد. دو فاکتور A. کود بیولوژیک در سه سطح a1- شاهد (بدون مصرف کود)، a2- کود هربان، a3- کود پروبیوتیک حاوی Bacillus Subtilis UTB 96، و B. ورمی‌کمپوست در سه سطح، b1- شاهد (بدون مصرف کود)، b2- مصرف 150 گرم (15 درصد) و b3- مصرف 300 گرم (30 درصد) ورمی‌کمپوست به ازای هر کیلوگرم خاک بررسی شدند. صفات مورفولوژیک اندازه‌گیری شدند. <br />یافته‌ها: نتایج نشان داد بین سطوح کودهای بیولوژیک و ورمی‌کمپوست از نظر بیش‌تر صفات در سطوح پنج درصد (p≤0/05) تفاوت معنی‌داری وجود دارد. در تیمار ورمی‌کمپوست 150 گرم‌بر‌کیلوگرم (15 درصد) مقادیر به‌دست آمده از اندازه‌گیری صفاتی مانند وزن خشک (12/11گرم) و طول ریشه (72/31 سانتی‌متر)، وزن خشک (12/6 گرم) و طول بلندترین ساقه (33/30 سانتی‌متر)، همچنین صفات تعداد گل‌های تازه روی بوته (19 عدد) و وزن خشک گل (446 میلی‌گرم) نسبت به تیمار بدون مصرف ورمی‌کمپوست افزایش داشتند. <br />نتیجه‌گیری: به‌منظور توسعه سیسـتم کشاورزی پایدار تولید و برای افزایش و بهبود صفات مورفولوژیک گیاه دارویی گاو زبان ایرانی، حفظ تعادل مواد مغذی، مصرف کود‌های آلی ارگانیک ورمی‌کمپوست تا مقدار 15 درصد، کود بیولوژیکی طبیعی و حاوی باکتری‌های رایزوسفری محرک رشد و پروبیوتیک توصیه می‌شود. https://sustainagriculture.tabrizu.ac.ir/article_14929_c4dc9285fb36aa1d7485a1a79e6f8991.pdf

دانشگاه تبریز دانش کشاورزی وتولید پایدار 2476-4310 32 2 2022 08 06 The Effect of Amendment materials on MorphoPhysiological Properties,Yield and Element in Grain of Bean (Vicia faba L.) اثر کاربرد مواد بهساز بر ویژگی‌های مورفو‌‌فیزیولوژیک، عملکرد و عناصر موجود در دانه باقلا (Vicia faba L.) 129 143 15003 10.22034/saps.2021.45936.2679 FA افسانه عالی نژادیان بیدآبادی گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران محمد زینوند علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران اکبر سهرابی گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران محمد فیضیان گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران امیدعلی اکبرپور گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران Journal Article 2021 05 08 Background and Objective: The goals of study where to evaluate the effect of amendment materials on morpho-physiological properties yield and element in grain of Bean.<br />Materials and Methods: The experiment was conducted as Randomized Complete Block Design (RCBD), in the crop year 2018-2019, in a farm in Dare Shahr-Ilam province, on Bean plant in three replications. Trial factors include two factors, the types of amendment materials and the amount of insoluble matter (alfalfa residues, straw and wheat straw, chicken manure and fertilizer). <br />Results: The highest leaf area index, number of leaves, plant height, and relative water content, protein, potassium and nitrogen of grain were observed in treatment of 15 tons per hectare of alfalfa residues and the highest number of pods, leaf chlorophyll index, phosphorus of grain and wet grain yield was used in treatment of 6 tons per hectare of chicken manure while the highest magnesium content of grain in 15 t/ha of straw and wheat straw.<br />Conclusion: Amendment materials because of the high moisture content in the soil can have a great influence on the relative water amount of the leaf. Also, due to the better nutritional value of the nutrients during the plant growing season, this material was followed by the further expansion of the leaf area index and other physio-morphological characteristics of the plant. Regarding the lower price of alfalfa plant residues, it is more appropriate than chicken manure and its availability in most parts of the country than other fertilizer levels and is recommended. اهداف: مطالعه به‌منظور ارزیابی اثر مواد بهساز بر برخی از ویژگی‌های مورفوفیزیولوژیک، عملکرد و عناصر موجود در دانه باقلا انجام گردید.<br />مواد و روش‌ها: آزمایش در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی، در سه تکرار در سال زراعی 98-1397 در مزرعه‎‌ای شهرستان دره‌شهر ‌- ‌استان ایلام، روی گیاه باقلا انجام شد. تیمارهای آزمایشی شامل انواع مواد بهساز و مقادیر ناهمانند مواد بهساز (بقایای یونجه (5، 10 و 15 تن در هکتار)، کاه و کلش گندم (5 و 10 تن در هکتار)، کود مرغی (2، 4 و 6 تن در هکتار) و کود شیمیایی) بود. <br />یافته‌ها: بیشترین شاخص سطح برگ، تعداد برگ، ارتفاع بوته، مقدار آب نسبی، پروتئین دانه، پتاسیم دانه و نیتروژن دانه در تیمار 15 تن در هکتار بقایای یونجه و بیشترین تعداد غلاف، شاخص کلروفیل برگ، فسفر دانه و عملکرد تر دانه در تیمار شش تن در هکتار کود مرغی و بیشترین مقدار منیزیم دانه در تیمار 15 تن در هکتار کاه و کلش گندم به‌دست آمد.<br />نتیجه‌گیری: مواد بهساز به دلیل بالا بودن خاصیت نگهداری رطوبت در خاک می‌توانند تاثیر بسیار زیادی بر محتوی آب نسبی برگ داشته باشند. همچنین این مواد به علت فراهمی بهتر عناصر غذایی در فصل رشد گیاه و به دنبال آن گسترش بیشتر شاخص سطح برگ و دیگر خصوصیات فیزیومورفولوژیک گیاه شد. با توجه به قیمت پایین‌تر بقایای گیاهی یونجه نسبت به کود مرغی و نیز امکان دسترسی به آن در بیشتر نقاط کشور، نسبت به سایر سطوح کودی مناسب‌تر بوده و قابل توصیه است. https://sustainagriculture.tabrizu.ac.ir/article_15003_133e1622835d045fb9d4b12bfa557a79.pdf

دانشگاه تبریز دانش کشاورزی وتولید پایدار 2476-4310 32 2 2022 08 06 Evaluation of Morphological Traits, Yield and Yield Components of Different Rice Cultivars (Oryza sativa L.) in Direct Cultivation in Competition with Weeds ارزیابی صفات مورفولوژیک، عملکرد و اجزای عملکرد ارقام مختلف برنج (Oryza sativa L.) در کشت مستقیم در رقابت با علف‌های هرز 145 159 15010 10.22034/saps.2021.44978.2650 FA محمد علی اسماعیلی گروه زراعت، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، مازندران، ایران. مریم احمدی خطیر دانشجوی کارشناسی ارشد زراعت دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، مازندران، ایران رحمت عباسی گروه زراعت، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، مازندران، ایران محمد کاوه دانشجوی دکتری زراعت دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، مازندران، ایران Journal Article 2021 03 11 Background & Objective:<br />This experiment was performed to investigate some morphological traits, yield and yield components of rice cultivars under direct cultivation conditions in competition with weeds.<br />Methods & Materials<br />The experiment was conducted in 2019 in Sari as a factorial in a randomized complete block design with three replications. Experimental factors included five rice cultivars (Tarom Hashemi, Neda, Shiroodi, Keshvari and Line 08) and two levels of weed competition (competition and non-competition with weeds).<br />Results <br />The results showed that weed control had a significant effect on important traits such as number of fertile tillers, flag leaf weight, weight of other leaves, stem weight, 1000-seed weight, number of seeds per plant and rice grain yield, highest yield Seed was observed in weed weeding conditions in Shiroodi cultivar (5312 kg . ha-1) and the lowest grain yield was in the country cultivar with grain yield of 313.4 kg . ha-1 In weed weeding conditions, the highest grain yield was in Tarom cultivar. Hashemi was observed with 429.9 kg . ha-1 and the lowest grain yield was obtained in the country cultivar with the amount of 0.62 kg . ha-1.<br />Conclusion <br />In general, weed interference in direct cultivation can occur between 73 to 91% loss of rice grain yield, which indicates the need for effective weed control in this crop system. Also, it seems that among the studied cultivars, Shiroodi cultivar is a more suitable cultivar for direct rice cultivation if weed control. اهداف: این آزمایش به‌منظور بررسی برخی صفات مورفولوژیک، عملکرد و اجزای عملکرد ارقام برنج در شرایط کشت مستقیم در رقابت با علف‌های هرز اجرا گردید.<br />مواد و وروش: آزمایش در سال 1398 در شهرستان ساری به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی در سه تکرار اجرا شد. فاکتور‌های آزمایش شامل پنج رقم برنج (طارم هاشمی، ندا، شیرودی، کشوری و لاین 08) و دو سطح رقابت علف‏‌های‌هرز (رقابت و عدم رقابت با علف‌‏های هرز) بود. <br />یافته‌ها: نتایج نشان داد کنترل علف‌های هرز اثر معنی‌داری بر صفاتی نظیر تعداد پنجه بارور، وزن برگ پرچم، وزن سایر برگ‌ها، وزن ساقه، وزن هزار دانه، تعداد دانه در بوته و عملکرد دانه برنج داشت، بیشترین عملکرد دانه در شرایط وجین علف‌های هرز در رقم شیرودی مشاهده شد (5312 کیلوگرم در هکتار) و کمترین عملکرد دانه مربوط به رقم کشوری با عملکرد دانه 4/313 کیلوگرم بود، در شرایط عدم وجین علف‌های هرز بیشترین عملکرد دانه در رقم طارم هاشمی با 9/429 کیلوگرم در هکتار مشاهده شد و کمترین عملکرد دانه در رقم کشوری با مقدار 0/62 کیلوگرم در هکتار بدست آمد، <br />نتیجه‌گیری: به‌طور کلی تداخل علف‌های هرز در کشت مستقیم، می تواند بین 73 تا 91 درصد افت عملکرد دانه برنج را موجب شود که لزوم کنترل موثر علف‌های هرز در این سیستم کشت را نشان می دهد. و همچنین به نظر می-رسد در بین ارقام مورد مطالعه رقم شیرودی در صورت کنترل علف‌های هرز رقم مناسب‌تری برای کشت مستقیم برنج باشد. https://sustainagriculture.tabrizu.ac.ir/article_15010_75d42b3faefe4c9273f868350005e5a4.pdf

دانشگاه تبریز دانش کشاورزی وتولید پایدار 2476-4310 32 2 2022 08 06 Effect of Mulch Application in Integration with Reduced Rates of Trifluralin on Weeds and Essential Oil Yield of Cumin (Cuminum cyminum L.) اثر کاربرد مالچ در تلفیق با مقادیر کاهش یافته علفکش تریفلورالین بر علف‌های هرز و عملکرد اسانس زیره ‌سبز (Cuminum cyminum L.) 161 179 15006 10.22034/saps.2021.45892.2678 FA روح اله امینی اکوفیزیولوژی گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز رئوف احمدی کاکاوندی اکوفیزیولوژی گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز محمدرضا شکیبا اکوفیزیولوژی گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز ایرج نصرتی گروه تولید و ژنتیک گیاهی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه رازی، کزمانشاه، ایران Journal Article 2021 05 06 Background & Objective: This study was conducted in order to evaluate the effects of reduced rates of trifluralin and kerosene in integration with straw and plastic mulch on weed management of cumin (Cuminum cyminum L.).<br /><br />Materials & Methods: The experiment was conducted based on randomized completely block design with three replications and 22 treatments in Kermanshah province, Iran, in 2017. The experimental treatments consisted of different rates of trifluralin including 100, 75 and 50% of recommended dose (2 L.ha-1) and kerosene rates were included 100,75,50 and 25% of applied dose (1000 L.ha-1) alone and in combination with straw (wheat) and plastic (black) mulch and weed free treatment. <br /><br />Results: The result showed that growth traits and yield components of cumin were significantly influenced by integrated weed management treatments. The integrated management treatments had a significant effect on cumin grain yield. The highest grain yield after weed free treatment was belonged to trifluralin 100% + plastic mulch (597. 3 kg.ha-1) and the lowest one was belonged to the kerosene 25% (368.2 kg.ha-1). The integrated weed management treatments had significant effect on essential oil content (%) and essential oil yield of cumin and the highest essential oil content (1.54%) and essential oil yield (9.20 kg.ha-1) was obtained in trifluralin 100% + plastic mulch. <br /><br />Conclusion: It could be concluded that trifluralin with 75% of recommended rate and in integration with straw much could be a suitable alternative for kerosene in sustainable weed management of cumin. اهداف: تحقیق حاضر با هدف ارزیابی اثر مقادیر کاهش یافته تریفلورالین و نفت سفید در تلفیق با مالچ کلش و پلاستیک در مدیریت تلفیقی علف هرز گیاه دارویی زیره ‌سبز (Cuminum cyminum L.) اجرا شد.<br /><br />مواد و روش ها: آزمایش در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار و 22 تیمار در استان کرمانشاه در سال 1396 اجرا شد. تیمار‌های آزمایش مقادیر مختلف علفکش تریفلورالین شامل 100، 75 و50 درصد دز توصیه شده مقدار توصیه شده (دو لیتر در هکتار) و مقادیر مختلف نفت سفید شامل 100، 75، 50 و 25 درصد دز توصیه شده مقدار توصیه شده (1000 لیتر در هکتار) به تنهایی و در تلفیق با دو نوع مالچ کلشی (گندم) و پلاستیکی (سیاه) و تیمار عاری از علف‌هرز بودند. <br /><br />یافته ها: نتایج نشان داد که صفات رشدی و اجزای عملکرد زیره سبز به طور معنی داری تحت تاثیر تیمارهای مدیریت تلفیقی قرار گرفتند. تیمارهای تریفلورالین و نفت سفید در تلفیق با مالچ های پلاستیکی و کلشی کارایی بیشتری نسبت به تیمارهای بدون مالچ در کنترل علف هرز داشتند. همچنین تیمارهای تلفیقی تریفلورالین با مالچ های کلشی و پلاستیکی اختلاف معنی داری با تیمارهای تلفیق نفت با مالچ های کلشی و پلاستیکی داشتند. تیمارهای مدیریت تلفیقی بر عملکرد دانه زیره‌ سبز اثر معنی‌داری داشتند. ب<br /><br />نتیجه گیری: بمی‌توان نتیجه گرفت که علفکش تریفلورالین با دز 75 درصد دز توصیه شده و در تلفیق با مالچ کلش می تواند جایگزین مناسبی برای نفت سفید در مدیریت پایدار علف‌های هرز زیره‌سبز ‌باشد. https://sustainagriculture.tabrizu.ac.ir/article_15006_9a5bab4dc7fc8e578b864d0b0b0446eb.pdf

دانشگاه تبریز دانش کشاورزی وتولید پایدار 2476-4310 32 2 2022 08 06 Effect of Reduced Rates of Trifluralin in Integration with Living and Straw Mulch on Weeds and Yield of Sesame (Sesamum indicum L.) اثر مقادیر کاهش یافته علفکش تریفلورالین در تلفیق با مالچ زنده و کلش بر علف‌های هرز و عملکرد کنجد (Sesamum indicum L.) 181 196 15007 10.22034/saps.2021.45765.2673 FA روح اله امینی گروه اکوفیزیولوژی گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز مجید حسین قلی زاده گروه اکوفیزیولوژی گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز عادل دباغ محمدی نسب گروه اکوفیزیولوژی گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز Journal Article 2021 04 29 Background and Objective: This research was conducted in order to evaluate the effect of reduced rates of trifluralin in integration with different living mulches, wheat atraw mulch and hand weeding on weeds, grain yield and yield components of sesame. <br /><br />Material and methods: The experiment was conducted in Research Field of Agriculture-Jahad in Khoda Afarin County in 2019 as factorial based on randomized complete block design with three replications. The first factor was application of different rates of trifluralin at four levels including 0, 50, 75 and 100 % (recommended dose of 2 L/ha) of trifluralin and the second factor was different levels of non-chemical weed managements consisted of planting the living mulches of fenugreek, bitter vetch and pot marigold, application of wheat straw mulch, one time hand weeding and without non-chemical weed management (control). <br />Results: The results indicated that the weed density and biomass were affected by herbicide dose, non-chemical weed management treatment and their interaction effect. Application of trifluralin in integration with straw mulch and hand weeding had more weed control efficacy compared with living mulch treatments. In pot marigold living mulch treatment, the grain yield was not significantly different between recommended rate and 75% of recommended rate of trifluralin. <br />Conclusion: Among the non-chemichal weed management treatments the application of wheat straw mulch and one time hand weeding had higher efficacy compared with living mulch treatments and could be used in integration with doses lower than recommended dose of trifluralin in sustainable weed management of sesame. اهداف: تحقیق حاضر به منظور بررسی اثر مقادیر کاهش یافته علفکش تریفلورالین در تلفیق با انواع مالچ زنده، مالچ کلش گندم و وجین دستی بر علف‌های هرز، عملکرد و اجزای عملکرد دانه کنجد اجرا شد. <br />مواد و روش‌ها: آزمایش به صورت فاکتوریل بر پایه طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه تحقیقاتی جهاد کشاورزی شهرستان خداآفرین در سال 1398 اجرا شد. عامل اول شامل کاربرد مقادیر مختلف علفکش تریفلورالین در چهار سطح شامل صفر،50، 75 و 100 درصد (دز توصیه شده 2 لیتر در هکتار) و عامل دوم سطوح مختلف مدیریت های غیر شیمیایی علف‌های هرز شامل کاشت مالچ زنده شنبلیله، مالچ زنده گاودانه، مالچ زنده همیشه بهار، مالچ کلش گندم، یک بار وجین دستی و تیمار بدون کنترل غیرشیمیایی بود. <br />یافته‌ها: نتایج نشان داد تراکم و زیست توده علفهای هرز تحت تاثیر میزان دز علفکش، مدیریت غیرشیمیایی و اثر متقابل آنها قرار گرفتند. کاربرد علفکش تریفلورالین در تلفیق با مالچ کلش گندم و وجین دستی تاثیر بیشتری در کنترل علفهای هرز در مقایسه با تیمارهای مالچ زنده داشتند. در تیمار کشت مالچ زنده همیشه بهار، تفاوت عملکرد دانه بین کاربرد دز توصیه شده و 75 درصد دز توصیه شده تریفلورالین معنی دار نبود.<br />نتیجه‌گیری: در بین تیمارهای مدیریت غیرشیمیایی علف‌هرز، کاربرد مالچ کلش گندم و یک بار وجین دستی کارایی بیشتری در مقایسه با تیمارهای مالچ زنده داشتند و می‌توانند در ترکیب با دزهای کمتر از دز توصیه شده تریفلورالین در مدیریت پایدار علف های هرز کنجد مورد استفاده قرار گیرند. https://sustainagriculture.tabrizu.ac.ir/article_15007_b91df9ffd0c351ae86f5bda3ae2ba6d4.pdf

دانشگاه تبریز دانش کشاورزی وتولید پایدار 2476-4310 32 2 2022 08 06 Effect of Winter Wheat Intercropped With Vetch and Clover on Weed Population under Different Soil Tillage Systems اثر کشت مخلوط گندم زمستانه با ماشک و شبدر بر جمعیت علف‌های هرز تحت سیستم‌های مختلف شخم 197 214 15008 10.22034/saps.2021.45776.2675 FA اخلاص امینی دانشجوی دکتری زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ایلام علیرضا تاب گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ایلام امانول رادیستی استادیار گروه علوم شیمیایی و دارویی، دانشگاه فرارا، فرارا، ایتالیا Journal Article 2021 04 30 Background and Objective: Environmental problems due to overuse of herbicides and resistance of weeds to them have made the need to develop agricultural strategies as a secure and less costly method for weed management one of the sustainable agricultural priorities. This study was carried out to study the effect of intercropping of Persian clover or vetch as cover crop with wheat under different soil disturbance regimes on population dynamics of weeds to use as ecological weed management systems. <br />Materials and methods: The experiment was conducted as split plots in the form of a randomized complete block design with three replications in the research farm of Ilam University during the two cropping years of 2018/19 and 2019/20. Tillage regimes as the main factor in three levels (conventional tillage, minimal tillage and no cultivation) and different intercropping patterns including monocultures wheat, clover, vetch, additive intercropping of 100% wheat + 50% clover, additive intercropping of 100% wheat + 50%vetch and weedy were considered as sub-factors.<br />Results: The weed density was reduced up to 80.7% in intercropping of wheat+vetch and to 66% in intercropping of wheat+clover under no tillage system. The respected values were, respectively, 91.6 and 77.7% under reduced tillage and 80 and 70.8% under conventional tillage systems. The Shannon and Wiener Brillouin, <br />Conclusion: Intercropping of wheat and cover crops can be applied to reduce efficiently weed density and also to affect weed diversity. This also can be an important step toward sustainable agriculture. اهداف: مشکلات زیست‌محیطی ناشی از کاربرد بی‌رویه علفکش‌ها و مقاومت علف‌های‌هرز به آن‌ها، لزوم توسعه راهکارهای زراعی به‌عنوان یک روش ایمن‌تر و کم‌هزینه‌تر برای مدیریت علف‌های‌هرز را از الویت‌های کشاورزی پایدار قرار داده است. این مطالعه به‌منظور بررسی اثر کشت مخلوط گندم با شبدر ایرانی و ماشک گل‌خوشه‌ای بر جمعیت و تنوع علف‌های‌هرز تحت سامانه‌های مختلف خاک‌ورزی انجام گرفت.<br />مواد و روش‌ها: آزمایش به‌صورت کرت‌های خرد شده در قالب طرح پایه بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه ایلام طی دو سال زراعی 98-1397 و 99-1398 انجام گرفت. خاک‌ورزی به‌عنوان عامل اصلی در سه سطح (خاک‌ورزی متداول، خاک‌ورزی حداقل و بی‌خاک‌ورزی) و الگوهای مختلف کشت شامل کشت خالص گندم، کشت خالص شبدر، کشت خالص ماشک، کشت مخلوط افزایشی 100 درصد گندم+ 50 درصد شبدر، کشت مخلوط افزایشی 100 درصد گندم+ 50 درصد ماشک و شاهد (بدون کشت) به‌عنوان فاکتور فرعی در نظر گرفته شدند. <br />نتایج: کاهش تراکم بوته علف‌های‌هرز در الگوی کاشت گندم+ ماشک و گندم+ شبدر تحت بی‌خاک‌ورزی نسبت به تیمار شاهد به‌ترتیب 72/80 و 99/65 درصد و در خاک‌ورزی حداقل 60/91 و 71/77 درصد و در خاک‌ورزی متداول 04/80 و 83/70 درصد بود. کمترین شاخص تنوع شانون-وینر، شاخص تنوع بریلویین، شاخص یکنواختی و غنای گونه‌ای مارگالف و بیشترین شاخص غالبیت سیمپسون در سامانه بی‌خاک‌ورزی مشاهده شد. <br />نتیجه‌گیری: کشت مخلوط ماشک با گندم در سامانه‌های خاک‌ورزی حفاظتی و متداول توانست علف‌های‌هرز را تا سطح مناسبی کاهش دهد و این راهکار می‌تواند به‌عنوان روشی مؤثر در راستای کشاورزی پایدار مورد استفاده قرار گیرد. https://sustainagriculture.tabrizu.ac.ir/article_15008_d1256fdbb5eb36739d84d83edf512ed7.pdf

دانشگاه تبریز دانش کشاورزی وتولید پایدار 2476-4310 32 2 2022 07 23 Investigation of morpho-physiological and biochemical characteristics of forage corn (Zea mays L.) cultivars in response to weeds competition and different herbicide concentrations of tribenurone methyl بررسی خصوصیات مورفوفیزیولوژیکی و بیوشیمیایی ارقام ذرت علوفه‌ای (Zea mays L.) در پاسخ به رقابت علف‌های هرز و غلظت‌های مختلف علف‌کش تری ‌بنورون ‌متیل 215 229 15009 10.22034/saps.2021.45199.2660 FA مریم عبداللهی گروه زراعت-دانشکده کشاورزی-دانشگاه تربیت مدرس-تهران علی مختصی بیدگلی گروه زراعت-دانشکده کشاورزی-دانشگاه تربیت مدرس-تهران مجید آقاعلیخانی گروه زراعت-دانشکده کشاورزی-دانشگاه تربیت مدرس-تهران Journal Article 2021 03 28 Background and Objective:Weeds compete with crop for growth resources and more competitive species will receive more resources. <br />Materials and Methods: In order to investigate the effect of tribenuron methyl on growth, physiological and biochemical characteristics of two forage corn cultivars and characteristics of field weeds, a factorial experiment was conducted in a randomized complete block design with three replications at the Research Farm, Faculty of Agriculture, Tarbiat Modares University in 2017. The factors consisted of four doses of tribenuron methyl in soil (0, 20, 40 and 60 g ha-1) and two corn cultivars (N.S 640 and SC 704). Each block included 10 plots and each plot consisted of eight rows and one row without plant between plots. To evaluate the characteristics of weeds, a weed free (hand weeding) plot (alone corn), and a plot without corn were also considered in each replication.<br />Results: The results showed that over time, weed leaf area index increased and total weed density increased until the middle of the growth period and then decreased. Common purslane (Portulaca oleracea) and red-root pigweed (Amaranthus retroflexus) were the dominant weeds in the fields. The main effect of cultivar and interaction between herbicide concentration and cultivar was not significant in all traits and only the main effect of herbicide concentration was significant. <br />Conclusion: In general, the results showed that in all forage corn cultivars, the use of 60 g tribenuron methyl ha-1 caused better weed control and reduced competition, increased chlorophyll content, pigment activity and plant photosynthetic rate, اهداف: علف‌های هرز برای کسب منابع رشد با گونه‌های زراعی به رقابت پرداخته و گونه‌ای که از قدرت رقابت بالاتری برخوردار باشد، سهم بیشتری از منابع را نیز در اختیار خواهد گرفت. <br />مواد و روش‌ها: به‌منظور بررسی تأثیر علف‌کش تری ‌بنورون ‌متیل بر خصوصیات رشدی، فیزیولوژیک و بیوشیمیایی دو رقم ذرت علوفه‌ای و ویژگی‌های علف‌های هرز مزرعه، آزمایشی به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌ کامل تصادفی با سه تکرار در سال 1396 در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه تربیت‌مدرس انجام شد. تیمارهای این آزمایش شامل، چهار غلظت علف‌کش تری ‌بنورون متیل به‌صورت خاک‌پاش (صفر، 20، 40 و 60 گرم در هکتار) و دو رقم ذرت علوفه‌ای NS 640 و SC 704 بودند. برای ارزیابی خصوصیات علف‌های هرز، یک کرت عاری از علف‌هرز و یک کرت دارای علف‌هرز بدون کشت ذرت نیز در هر تکرار گنجانده شد.<br />یافته‌ها: نتایج آزمایش نشان داد که با گذشت زمان، شاخص سطح برگ علف‌های هرز روند افزایشی و تراکم کل علف‌های هرز روند افزایشی داشت و سپس کاهش یافت. خرفه و تاج‌خروس ریشه قرمز علف‌های هرز غالب مزرعه بودند. اثر اصلی رقم و برهمکنش غلظت علف‌کش × رقم در کلیه صفات غیر معنی‌دار بوده و تنها اثر اصلی غلظت علف‌کش معنی‌دار بود. <br />نتیجه‌گیری: به‌طور کلی نتایج نشان داد که در کلیه ارقام ذرت علوفه‌ای استفاده از غلظت 60 گرم در هکتار علف‌کش تری ‌بنورون متیل موجب کنترل بهتر علف‌های هرز و کاهش رقابت آن‌ها، افزایش میزان کلروفیل، فعالیت رنگدانه‌ای و سرعت فتوسنتز گیاه، کاهش فعالیت آنزیم‌های تنش و بهبود عملکرد و شاخص برداشت شد. https://sustainagriculture.tabrizu.ac.ir/article_15009_bb74af70d0706630fd1b529796d88304.pdf

دانشگاه تبریز دانش کشاورزی وتولید پایدار 2476-4310 32 2 2022 07 23 Effect of Nitrogen Fertilizer Source and Weed Interference on Yield and Yield Components of Dryland Chickpea (Cicer arietinum L.) Cultivars اثر منبع کود نیتروژن و تداخل علف‌های هرز بر عملکرد و اجزای عملکرد ارقام نخود (Cicer arietinum L.) دیم 231 251 15011 10.22034/saps.2021.45004.2653 FA طیبه دانای طوس کارشناس ارشد زراعت، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد خرم آباد سجاد کردی دکترای اکولوژی گیاهان زراعی، گروه اکوفیزیولوژی گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران 0000-0002-8596-9595 سهیلا دست برهان دکترای فیزیولوژی گیاهان زراعی، گروه اکوفیزیولوژی گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران ایمان مختاری کارشناس ارشد زراعت، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد خرم آباد پیام پزشکپور استادیار پژوهش، بخش تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی لرستان، سازمان تحقیقات آموزش و Journal Article 2021 03 13 Background and Objective: The aim of this study was the determine effects of nitrogen fertilizer sources (biological, chemical and integrated) and weed interference on the yield and yield components of chickpea cultivars in Khorramabad conditions.<br /><br />Materials and Methods: The experiment was conducted as split-split-plot based on randomized complete block design with three replications at the Experimental Farm of Pole Baba Hossein, Khorramabad during the 2017-2018 growing season. Nitrogen fertilizer as main factor (control (without fertilizer), Rhizobium bio-fertilizer, 100% required chemical fertilizer and integration of Rhizobium + 50% nitrogen chemical fertilizer), chickpea cultivars (Adel, Mansour and Arman) as sub-factor and weed interference (weed control and full-season weed interference) as sub-sub-factor were considered. <br /><br />Results: The effect of nitrogen fertilizer (especially integration of Rhizobium + 50% nitrogen chemical fertilizer) on all evaluated traits was positive and significant. The mean comparisons of cultivar × fertilizer showed that the highest number of pods with one seed, number of pods per plant, number of seeds per plant, straw yield and grain yield were achieved by Arman cultivar and with integrated application Rhizobium + 50% nitrogen chemical fertilizer. In weed control conditions, the highest plant height, number of pods with one seed, number of pods per plant and grain yield was related to Arman cultivar. <br /><br />Conclusions: Arman cultivar can be considered as the best cultivar in Khorramabad climate conditions. Seeds inoculation with Rhizobium along with consuming 50% of the required nitrogen fertilizer and weeds control can significantly increase the yield of chickpea cultivars. اهداف: هدف این مطالعه ارزیابی اثرات منابع مختلف کود نیتروژن (زیستی، شیمیایی و ترکیبی) و تداخل علف‌هرز بر عملکرد و اجزای عملکرد ارقام نخود در شرایط آب و هوایی خرم‌آباد بود.<br /><br />مواد و روش‌ها: آزمایش در سال 1396 در مزرعه تحقیقاتی پل بابا حسین خرم آباد به‌صورت کرت‌های دوبار خرد شده بر پایه طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار اجرا گردید. کود نیتروژن به‌عنوان فاکتور اصلی (شاهد (عدم مصرف کود)، کود زیستی ریزوبیوم، 100 درصد کود شیمیایی نیتروژن و کاربرد تلفیقی ریزوبیوم + 50 درصد کود شیمیایی نیتروژن)، ارقام نخود به عنوان فاکتور فرعی (عادل، منصور و آرمان) و تداخل علف‌هرز (وجین دستی و تداخل تمام فصل علف‌های هرز) به‌عنوان فاکتور فرعی فرعی در نظر گرفته شدند.<br /><br />یافته‌ها: اثر کود نیتروژن (به‌ویژه کاربرد تلفیقی ریزوبیوم + 50 درصد کود شیمیایی نیتروژن) بر همه صفات مورد ارزیابی مثبت و معنی‌دار بود. مقایسه میانگین رقم × کود نشان داد که بیشترین تعداد غلاف تک بذری، تعداد غلاف در بوته، تعداد دانه در بوته، عملکرد کاه و عملکرد دانه به رقم آرمان با مصرف تلفیقی ریزوبیوم + 50 درصد کود شیمیایی نیتروژن اختصاص یافت. در شرایط وجین علف‌های‌ هرز، بیشترین ارتفاع بوته، تعداد غلاف تک بذری، تعداد غلاف در بوته و عملکرد دانه به رقم آرمان مربوط بود. <br /><br />نتیجه‌گیری: رقم آرمان می‌تواند به‌عنوان بهترین رقم در شرایط آب و هوایی خرم‌آباد در نظر گرفته شود. تلقیح بذر با ریزوبیوم همراه با مصرف 50 درصد کود نیتروژن مورد نیاز و کنترل علف‌های هرز می‌تواند عملکرد ارقام نخود را به-طور قابل توجهی افزایش دهد. https://sustainagriculture.tabrizu.ac.ir/article_15011_c8c040cf536484196462f4ae14076dd9.pdf

دانشگاه تبریز دانش کشاورزی وتولید پایدار 2476-4310 32 2 2022 08 06 The effect of biofilm forming growth promoting bacterium and tryptophan on root characteristics of rye and their relationship with root cadmium accumulation تاثیر باکتری محرک رشد بیوفیلمی و تریپتوفان بر خصوصیات ریشه گیاه چاودار و ارتباط آنها با تجمع کادمیوم در ریشه 253 268 15065 10.22034/saps.2021.45695.2671 FA اسماعیل کریمی گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه مراغه، مراغه، ایران شکوفه محمدی گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه مراغه، مراغه، ایران عزت الله اسفندیاری گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه مراغه، مراغه، ایران Journal Article 2021 04 26 <strong>Abstract</strong> <strong>Background & Objective:</strong> Auxin producing plant growth-promoting bacteria can prevent the entry of heavy elements such as cadmium into the aerial section of plants. This issue was investigated using <em>Bacillus atrophaeus</em> in the presence and absence of tryptophan by inoculation of rye under cadmium contamination. <strong> </strong> <strong>Materials and Methods:</strong> This experiment with 12 treatments including two bacterial levels (inoculation with <em>B. atrophaeus</em> and non-inoculation), two levels of the tryptophan amino acid (application and non-application) and three cadmium levels (zero, 50 and 100 mg.L^-1) was performed as hydroponic culture with rye culture in factorial experiment with randomized complete design. <strong> </strong> <strong>Results:</strong> The results showed that the co-application of tryptophan with bacterial inoculation of rye as a superior treatment reduced the entry of cadmium into its aerial section by 53 and 37% compared to the control treatment respectively at 50 and 100 mg.L^-1 of cadmium. Also, the highest amount of cadmium accumulation in the roots, especially at the level of 100 mg.L^-1 cadmium, was 2 times higher than the control treatment. The study of root characteristics also showed that there is the highest correlation between root cadmium concentration and root surface density and root surface density characteristics (r²=0.87). <strong> </strong> <strong>Conclusion:</strong> In order to reduce the entry of cadmium into the shoots of rye, <em>B. atrophaeus </em>can be inoculated alone or with the addition of tryptophan. Due to the high accumulation of cadmium in the roots, this compound can be used in the cadmium phyto-stabilization process.   اهداف: باکتری‌های محرک رشد گیاهان با توانایی تولید اکسین می‌توانند مانع ورود عناصر سنگین از جمله کادمیوم به اندام‌های هوایی گیاهان گردند. این موضوع، با استفاده از باکتری Bacillus atrophaeus در حضور و عدم حضور تریپتوفان به عنوان پیش ماده سنتز اکسین با مایه‌زنی گیاه چاودار در شرایط آلودگی کادمیوم بررسی گردید. <br />مواد و روش‌ها: این آزمایش با 12 تیمار شامل دو سطح باکتریایی (مایه‌زنی با B. atrophaeus و عدم مایه‌زنی)، اسید آمینه تریپتوفان در دو سطح (100 میلی‌گرم بر لیتر و عدم کاربرد) و سه سطح کادمیوم (صفر، 50 و 100 میلی‌گرم بر لیتر) به‌صورت هیدروپونیک با کشت گیاه چاودار در قالب آزمایش فاکتوریل با طرح کامل تصادفی اجرا شد.<br />یافته‌ها: نتایج نشان دادند که کاربرد تلفیقی تریپتوفان به‌همراه مایه‌زنی باکتریایی چاودار به‌عنوان تیمار برتر به‌ترتیب در غلظت‌های 50 و 100 میلی‌گرم بر لیتر کادمیوم باعث کاهش 53 و 37 درصدی ورود کادمیوم به اندام‌های هوایی آن در مقایسه با تیمار شاهد شد. در مقابل بیشترین میزان تجمع کادمیوم با دو برابر افزایش نسبت به تیمار شاهد در ریشه‌ها در سطح 100 میلی‌گرم بر لیتر کادمیوم مشاهده گردید. تیمارهای آزمایشی توانستند بر اغلب صفات مورد بررسی ریشه تاثیر معنی‌داری داشته باشند و مطالعه ارتباط بین غلظت کادمیوم و ویژگی‌های ریشه نشان داد که تجمع کادمیوم در ریشه تحت تاثیر این تغییرات بوده و بیشترین همبستگی آن با سطح ریشه و چگالی سطح ریشه (87/0=r2) می باشد. https://sustainagriculture.tabrizu.ac.ir/article_15065_1d120dec9b71f359f0ce2ec15e7b83c2.pdf

دانشگاه تبریز دانش کشاورزی وتولید پایدار 2476-4310 32 2 2022 08 06 Effect of harvest time on quantitative and qualitative traits of three safflower cultivars in dual-purpose cropping for seed and forage production تأثیر زمان برداشت بر صفات کمی و کیفی سه رقم گلرنگ در کشت دومنظوره برای تولید دانه و علوفه 269 284 15012 10.22034/saps.2021.45930.2683 FA محمد هادی کارگر گروه زراعت، واحد تاکستان، دانشگاه آزاد اسلامی، تاکستان، ایران سعید سیف زاده گروه زراعت، واحد تاکستان، دانشگاه آزاد اسلامی، تاکستان، ایران حمید جباری مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران حمیدرضا ذاکرین گروه زراعت، واحد تاکستان، دانشگاه آزاد اسلامی، تاکستان، ایران فرید گل زردی مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران Journal Article 2021 05 15 Background & Objective: The purpose of this study is to investigate the quantitative and qualitative traits of forage of three safflower cultivars in dual-purpose cultivation.<br />Materials and Methods: The present experiment was conducted in a randomized complete block design with three replications during the two cropping years of 2017-2018 and 2018-2019 at Karaj. Experimental treatments included 9 treatments: three safflower cultivars (Parnian, Goldasht and Golmehr cultivars) and two forage harvest times (stem and branching stage).<br />Results: The results showed that forage harvesting in the branching stage leads to a significant increase in safflower forage dry matter. On the other hand, different safflower cultivars were different in terms of low-quality and quality forage traits and grain yield in dual-purpose cultivation. The results of mean comparison showed that safflower seed yield was significantly higher in forage-free treatments and the highest grain yield was obtained in forage-free treatment and Goldasht cultivar with an average of 2226 kg.ha-1. The highest grain yield was observed in the forage harvesting treatment at the stem stage in Golmehr cultivar with an average of 1310 kg.ha-1. Forage harvest in the branching stage increased the digestibility of dry matter and forage protein compared to the rapid stem growth harvest stage in all three cultivars tested.<br />Conclusion: Forage harvest at the stemming stage in Golmehr, in addition to forage production, had the lowest reduction in grain yield compared to the other two cultivars in Alborz province, which can be economically justified in the case of dual-purpose cropping. اهداف: بررسی صفات کمی و کیفی علوفه سه رقم گلرنگ در کشت دومنظوره از اهداف این تحقیق می‌باشد.<br />مواد و روش‌ها: آزمایش حاضر در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی در سه تکرار طی دو سال زراعی 97- 96 و 98-97 در مزرعه شهرستان کرج انجام شد. تیمارهای آزمایشی شامل 9 تیمار: سه رقم گلرنگ (ارقام پرنیان، گلدشت و گلمهر) و دو زمان برداشت علوفه (مرحله ساقه دهی و مرحله شاخه دهی) بودند. <br />یافته‌ها: نتایج حاصل نشان داد که برداشت علوفه در مرحله شاخه دهی، افزایش معنی‏دار ماده خشک علوفه گلرنگ را به دنبال دارد. از سوی دیگر ارقام مختلف گلرنگ ازنظر صفات کمگلمهری و کیفی علوفه و نیز عملکرد دانه در کشت دومنظوره دارای تفاوت بودند. نتایج مقایسه میانگین نشان داد عملکرد دانه گلرنگ در تیمارهای بدون برداشت علوفه به‌طور معنی‏داری بالاتر بود و بیشترین عملکرد دانه در تیمار بدون برداشت علوفه و رقم گلدشت با میانگین 2226 کیلوگرم بر هکتار به دست آمد. بالاترین ‏عملکرد دانه در تیمار برداشت علوفه در مرحله ساقه دهی در رقم گلمهر با میانگین 1310 کیلوگرم بر هکتار مشاهده شد. برداشت علوفه در مرحله شاخه دهی باعث افزایش قابلیت هضم ماده خشک و پروتئین علوفه نسبت به مرحله برداشت رشد سریع ساقه در هر سه رقم مورد آزمایش شد.<br />نتیجه‌گیری: برداشت علوفه در مرحله ساقه دهی در رقم گلمهر علاوه بر تولید علوفه کمترین کاهش عملکرد دانه را نسبت به دو رقم دیگر در استان البرز داشت که می تواند در صورت کشت دو منظوره توجیه اقتصادی داشته باشد. https://sustainagriculture.tabrizu.ac.ir/article_15012_d2f47d92cd61a37531504f006c2d1ca0.pdf

دانشگاه تبریز دانش کشاورزی وتولید پایدار 2476-4310 32 2 2022 08 06 Investigation of allopathic effect of some medicinal plants on germination and growth of dodder (Cuscutsa campestris Yuncker) بررسی اثر آللوپاتیکی برخی گیاهان دارویی بر جوانه‌زنی و رشد انگل سس (Cuscutsa campestris Yuncker) 285 298 15013 10.22034/saps.2021.48384.2749 FA نعیمه مولایی کردآباد گروه علوم باغبانی و زراعی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران سعیده علیزاده سالطه گروه علوم و مهندسی باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران مرضیه قنبری جهرمی گروه علوم باغبانی و زراعی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران موسی صابر گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز Journal Article 2021 10 12 Background and Objective: The present study was performed to investigate the allelopathic properties of some medicinal plants on the growth, propagation and germination of sauce parasite seeds.<br />Materials and Methods: In the first stage, 18 plants cultivated in the garden of medicinal plants were infected with sauce seeds and the degree of infection or resistance to this parasite was investigated. Then 7 selected plants were cultured and infected. In the other part of the experiment, 4 types of aqueous and hydroalcoholic extracts were prepared from 4 dodder-resistant medicinal plants and tested on seed germination in 4 concentrations by culturing in pteridish. Essential oil analysis of the tested herbs was performed by gas chromatography-mass spectrometry. The levels of phenol and flavonoids in the extracts were also evaluated.<br />Results: Among these plants, chamomile and male hops showed 100% contamination and most cultivated plants showed no contamination. Among the cultivated plants, Rosa, hops, hyssop and sage showed the highest resistance to contamination of the sauce. Among the used extracts, hydroalcoholic and aqueous extracts at a concentration of 15% of rosemary and hops showed the greatest inhibitory effect on germination of sauce seeds. The amount of phenol and total flavonoids in the hydroalcoholic extract of these two plants was the highest.<br />Conclusion: Hydroalcoholic extracts of rosemary and hops prevent the germination of the sauce and also cultivation of these plants around gardens and fields can prevent further spread of the dodder.<br />Key words: Cuscuta, hydroalcoholic extract, aqueous extract, Humulus, Rosa damascena اهداف: پژوهش حاضر به منظور بررسی خاصیت آللوپاتی برخی گیاهان دارویی بر جوانه‌زنی و رشد بذر انگل سس اجرا شد.<br />مواد و روش‌ها: در مرحله اول 18 گیاه کشت شده در باغ گیاهان دارویی با بذر سس، آلوده و میزان آلودگی یا مقاومت در برابر این انگل بررسی شد. سپس تعداد 7 گیاه انتخاب شده کشت و آلوده‌سازی صورت گرفت. در بخش دیگر آزمایش از 4 گیاه دارویی مقاوم در برابر سس، دو نوع عصاره آبی و هیدروالکلی تهیه و در 4 غلظت بصورت کشت در پتریدیش بر جوانه‌زنی بذور، مورد آزمایش قرار گرفتند. آنالیز اسانس گیاهان دارویی مورد آزمایش، توسط دستگاه کروماتوگرافی گازی-طیف سنج جرمی صورت گرفت. میزان فنل و فلاونوئید عصاره‌ها نیز مورد ارزیابی قرار گرفت.<br />یافته‌ها: از بین گیاهان مورد آزمایش بابونه و رازک نر آلودگی 100 درصد و بیشترین مقاومت در برابر آلودگی سس را گل محمدی، پایه ماده رازک، زوفا و مریم گلی نشان دادند. از عصاره‌های استفاده شده، عصاره هیدروالکلی و آبی با غلظت 15 درصد گل محمدی و رازک بیشترین تاثیر بازدارندگی را بر جوانه‌زنی بذور سس نشان‌ دادند. میزان فنل و فلاونوئید کل نیز در عصاره هیدروالکلی این دو گیاه بیشترین میزان را داشت. <br />نتیجه‌گیری: عصاره هیدروالکلی گل محمدی و رازک موجب بازداری از جوانه‌زنی سس شده و همچنین کشت این گیاهان در اطراف باغ‌ها و مزارع می‌تواند مانع گسترش بیشتر سس شود. https://sustainagriculture.tabrizu.ac.ir/article_15013_3bfd92fe1bdfebb00a05d62c1f5ba5e8.pdf

دانشگاه تبریز دانش کشاورزی وتولید پایدار 2476-4310 32 2 2022 08 06 Evaluation of Stability of FAO 600 Corn Hybrids by Grain Yield and its Components ارزیابی پایداری هیبریدهای گروه فائو 600 ذرت با استفاده از صفات عملکرد و اجزای عملکرد دانه 299 312 15014 10.22034/saps.2022.49312.2786 FA سجاد محرم نژاد بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اردبیل (مغان)، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، محمدرضا شیری بخش تحقیقات ذرت و گیاهان علوفه‌ای، موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران. فرزین پرچمی عراقی بخش تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اردبیل (مغان)، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج Journal Article 2021 12 07 To study 38 corn hybrids, an experiment based on randomized complete blocks design with three replications at the Moghan and Karj was carried out during the 2020 cropping season. The results showed that there was a significant difference between corn hybrids for grain yield, grains per ear, ear length, rows per ear, 1000-grain weight, ear diameter, and grain depth. Hybrid No. 26 (KLM81027 × K47/3) with the highest yield and ear length was identified as the best hybrid. The correlation between grain yield with grain depth and 1000-grain weight was significant. The heritability value was between 19.01% (grain yield) and 87.59% (row per ear). The regression analysis indicated that rows per ear and ear diameter had positively related to grain yield. Cluster analysis with grain yield, grains per ear, ear length, rows per ear, 1000-grain weight, ear diameter, and grain depth of 38 corn hybrids classified into four different groups, one of which has a hybrid of No. 26 (KLM81027 × K47/3), and No. 37 (TWC647) was the most desirable groups. In addition, hybrids No. 4, 9, 13, 15, 19, 20, 23, 25, 32, 37, and 38 were identified as superior and stable hybrids for cropping in warm dry climates. As a result, it seems that corn hybrids of FAO 600 can be suitable for cropping in warm dry climates, alsothe K74/2-2-1-4-1-1-1 × K3640/3 hybrid was identified as superior and stable. به‌منظور ارزیابی 38 هیبرید ذرت، آزمایشی در قالب طرح پایه بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در دو مکان مغان و کرج طی سال زراعی 1399 اجرا شد. ن هیبرید شماره نه (K74/2-2-1-4-1-1-1 × K3640/3) با بیشترین عملکرد دانه و طول بلال به‌عنوان برترین هیبرید شناسایی شد. همبستگی مثبت معنی‌دار بین عملکرد دانه با عمق دانه و وزن هزار دانه معنی‌دار بود. میزان وارثت‌پذیری برآورده شده بین 01/19 (عملکرد دانه) تا 59/87 (تعداد ردیف دانه در بلال) درصد بود. تجزیه رگرسیون چندگانه نشان داد که صفات تعداد ردیف دانه در بلال و قطر بلال ارتباط مثبت و معنی‌دار با عملکرد دانه داشت. تجزیه خوشه‌ای با صفات عملکرد دانه، تعداد دانه در ردیف بلال، تعداد ردیف دانه در بلال، طول بلال، قطر بلال، وزن هزار دانه و عمق دانه، 38 هیبرید ذرت را در چهار گروه متفاوت طبقه-بندی کرد که یکی از گروه‌ها با دارا بودن هیبرید‌ شماره 26 (KLM81027 × K47/3) و 37 (TWC) به‌عنوان مطلوب‌ترین گروه بود. نتایج حاصل از تجزیه پایداری هیبریدهای ذرت در دو منطقه نشان داد که هیبریدهای شماره 4، 9، 13، 15، 19، 20، 23، 25، 32، 37 و 38 دارای بیشترین رتبه عملکرد و پایداری برای مناطق گرم و خشک بودند. براساس یافته‌های حاصل از این پژوهش چنین به‌نظر می‌رسد هیبریدهای گروه فائو 600 می‌تواند برای کاشت در مناطق گرم و خشک مناسب باشد. به‌طوریکه هیبرید K74/2-2-1-4-1-1-1 × K3640/3 جزء بهترین و سازگارترین هیبرید بودند. https://sustainagriculture.tabrizu.ac.ir/article_15014_00fc82ea5a2b1fd96eea20b5c10c8058.pdf

دانشگاه تبریز دانش کشاورزی وتولید پایدار 2476-4310 32 2 2022 08 06 Stability analysis of grain yield of rice mutants by multivariate methods and superiority index تجزیه پایداری عملکرد دانه لاین‌‌های موتانت برنج با استفاده از روش‌های چندمتغیره و شاخص برتری 313 332 15019 10.22034/saps.2021.45415.2668 FA علی اکبر عبادی استادیار و عضو هیات علمی موسسه تحقیقات برنج کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و &rlm;ترویج کشاورزی، رشت، ایران پیمان شریفی دانشیار، گروه زراعت و اصلاح نباتات، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران محمدطاهر حلاجیان پژوهشگر، پژوهشکده تحقیقات کشاورزی، پژوهشگاه علوم و فنون هسته‌ای ایران Journal Article 2021 04 11 Background and objectives: This study was conducted to identify stable and high-yielding rice mutant lines.<br />Materials and methods: Fourteen mutant lines along with four cultivars Hashemi Tarom-Mahali, Khazar and Gilaneh were evaluated in a randomized complete block design with four replications in Rasht, Chaparsar and Fars province during two cropping years 2015-2016. Stability of genotype was assessed using AMMI indices and AMMI and GGE biplots. <br />Results: The contribution of genotype, environment and genotype by environment interaction were 41.48%, 31.87% and 24.19% of total variation, respectively. The highest grain yield was obtained in G5 and G12 with 5684 and 5470 kg ha-1, respectively. The ssiMMASV, ssiSIPC, ssiDist and ssiEV identified G5, G9 and G12; and ssiASV, ssiZA and ssiWAAS, G3, G5 and G9 as the best lines. AMMI1 biplot indicated lines G12, G5, G3 and G1 as stable and high-yielding lines. Based on AMMI2 biplot, G12, G4, G17, G9 and G5 were the most stable lines near the origin of biplot. Different views of GGE biplot were also detected that G12 and G5 in addition to having a higher grain yield than overall yield mean were as stable lines. The superiority index identified lines G5, G12 and G7 as the most stable lines. Principal component analysis showed that the superiority index of Lin and Binns and all the ssi indices were suitable indices for identifying stable and high-performance genotypes.<br />Conclusion: G5 and G12 were the most stable and productive lines and can be used for introducing of the cultivar. اهداف: این پژوهش برای شناسایی لاین‌‌های جهش‌یافته پایدار و پرمحصول برنج انجام شد.<br />مواد و روش‌ها: 14 لاین جهش‌یافته به‌همراه چهار رقم هاشمی، طارم محلی، خزر و گیلانه، در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با چهار تکرار در رشت، چپرسر و استان فارس طی دو سال زراعی 96-1394 ارزیابی شدند. ارزیابی پایداری ژنوتیپ‌ها با شاخص‌های تجزیه AMMI و بای‌پلات‌های AMMI و GGE انجام شد. <br />یافته‌ها: سهم ژنوتیپ، محیط و برهمکنش ژنوتیپ در محیط 48/41، 87/31 و 19/24 درصد از تنوع کل بود. بیشترین عملکرد دانه در لاین‌‌های 5 و 12، به‌ترتیب به میزان 5684 و 5470 کیلوگرم در هکتار به‌دست آمد. شاخص‌های ssiMMASV، ssiSIPC، ssiDist و ssiEV، ‌لاین‌های 5، 9 و 12 و شاخص‌های ssiASV، ssiZA و ssiWAAS، ‌لاین‌‌های 3، 5 و 9 را به‌عنوان برترین ‌لاین‌‌ها شناسایی کردند. بای‌پلات AMMI1 نشان داد که ‌لاین‌‌های 12، 5، 3 و 1 پایدار و با عملکرد بالاتر از میانگین کل بودند. بر پایه بای‌پلات AMMI2، ‌لاین‌‌های 12، 4، 9 و 5 در نزدیکی مبدأ بای‌پلات، پایدارترین ‌لاین‌‌ها بودند. نماهای مختلف GGE بای‌پلات نیز ‌لاین‌‌های 12 و 5 را افزون بر داشتن عملکرد دانه بالاتر از میانگین کل، پایدار تشخیص دادند. شاخص برتری، ‌لاین‌‌های 5، 12 و 7 را پایدارترین ‌لاین‌‌ها شناساند. تجزیه مؤلفه‌های اصلی نشان داد که شاخص‌های برتری لین و بینز و تمام شاخص‌های ssi، شاخص‌های مناسبی برای شناسایی ‌لاین‌‌های پایدار و با عملکرد بالا بودند.<br />نتیجه‌گیری: بر پایه تمام شاخص‌ها، لاین‌های 5 و 12 پایدارترین و پرمحصول‌ترین لاین‌ها بودند و می‌توانند برای معرفی رقم انتخاب شوند. https://sustainagriculture.tabrizu.ac.ir/article_15019_f33cc7a3bbef030efb7061e0f0a0782b.pdf

دانشگاه تبریز دانش کشاورزی وتولید پایدار 2476-4310 32 2 2022 08 06 Usability of theory of programmed behavior in study of tendency and behavior of potato farmers towards use of integrated pest management کاربست پذیری نظریه رفتار برنامه‌ریزی شده در بررسی تمایل و رفتار سیب زمینی‌کاران نسبت به بکارگیری مدیریت تلفیقی آفات (مطالعه موردی: روستاهای بخش مرکزی، شهرستان اردبیل). 333 348 15040 10.22034/saps.2021.44943.2649 FA بهرام ایمانی گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری و روستایی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی ابوالمحمد بندری رشته مدیریت کشاورزی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی عباس نوروزی عضو هیات علمی مرکز آموزش عالی امام خمینی(ره)، کشاورزی، کرج، ایران. سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج فاطمه کاظمیه استادیار گروه ترویج و توسعه روستایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، ایران Journal Article 2021 03 08 Objectives: The purpose of this study was use of model of programmed behavior in study of tendency and behavior of potato farmers towards use of integrated pest management. <br />Materials: To get the objective of research descriptive- correlation method and based on structural equation model was used.The statistical population included potato farmers in the central part of Ardabil county (N=3484). The sample size was estimated according Cochran's formula (200) and samples were selected using proportional multi-stage assignment. Data collection tool was a questionnaire consisting of 6 sections and 47 questions, the validity of which was confirmed based on the opinion of faculty members and its reliability was confirmed by Cronbach's alpha (for different sections from 0.82 to 0.93). Data were analyzed by two software SPSS and Lisrel.<br />Findings: According to results from structural equation analysis variables behavior tendency and control of perceived behavior predicts 82 percent of changes of variable potatos behavior towards integrated pest management.<br />Conclusion: As there is a significant correlation between behavior tendencies with behavior of potato farmers about integrated pest management it is suggested that scientific visits, demonstration farms, and extension and education classes on integrated pest management increased. اهداف: پژوهش حاضر به منظور بررسی تمایل و رفتار سیب زمینی‌کاران نسبت به بکارگیری مدیریت تلفیقی آفات با استفاده از مدل رفتار برنامه‌ریزی انجام گردید.<br />مواد و روش: برای رسیدن به هدف تحقیق از روش توصیفی -همبستگی و مبتنی بر مدل معادلات ساختاری استفاده گردید. جامعه آماری، شامل کلیه سیب‌زمینی‌کاران بخش مرکزی شهرستان اردبیل بودند (3484(N=. حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران 200 نفر تعیین شد و نمونه گیری نیز به روش طبقه‌ای با انتساب متناسب چند مرحله‌ای انجام شد. ابزار جمع آوری داده ها پرسشنامه شامل 6 بخش و 47 سوال بود که روایی آن بر اساس نظر اعضای هیأت علمی دانشگاه و پایایی آن از طریق آلفای کرونباخ (برای بخش های مختلف از 82/0 تا 93/0) تأیید شد. داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS22 و Lisrel 8.80 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. <br />یافته ها: نتایج مدل معادلات ساختاری نشان داد که متغیرهای نگرش، هنجارهای ذهنی و کنترل رفتار درک شده 82 درصد از تغییرات در متغیر رفتار سیب‌زمینی‌کاران نسبت به مدیریت تلفیقی آفات را پیش‌بینی کردند.<br />نتیجه گیری: ازآنجاکه بین تمایل رفتاری با رفتار سیب‌زمینی‌کاران نسبت به مدیریت تلفیقی آفات رابطه معنی‌داری وجود دارد پیشنهاد می‌شود بازدیدهای علمی، مزارع نمایشی، کلاس‌های آموزش و ترویجی در زمینه بکارگیری مدیریت تلفیقی آفات افزایش یابد. https://sustainagriculture.tabrizu.ac.ir/article_15040_68bb0dceb2d184d9587df029d94ae3de.pdf

دانشگاه تبریز دانش کشاورزی وتولید پایدار 2476-4310 32 2 2022 08 06 Agricultural sustainability assessment in the Iranian provinces ارزیابی پایداری کشاورزی در استان های ایران 349 366 15041 10.22034/saps.2021.46430.2690 FA آذر شیخ زین الدین گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران مهران الهی گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران Journal Article 2021 06 08 Background & Objective: Agricultural sector development without sustainability attitude has led to many problems. Sustainability has three dimensions: economic, social and environmental. Over time, increasing agricultural production has led to the overuse of natural resources and therefore, destruction of the environment. Therefore, the purpose of this study is to measure agricultural sustainability using a composite index.<br />Methods & Materials: For this purpose, firstly 35 economic, social and environmental indicators were gathered for 30 Iranian provinces. Then agricultural sustainability was measured using the Morris, the Mc-Granahan, and the principal component analysis methods.<br />Results: The results showed that Khorasan Razavi, Fars, Isfahan, and Khuzestan provinces have higher agricultural sustainability than other provinces. Also, in the economic dimension: Khorasan Razavi, East Azerbaijan, and Isfahan provinces; in the social dimension: Fars, Mazandaran, and West Azerbaijan provinces; and in the environmental dimension: Gilan, South Khorasan, and Chaharmahal and Bakhtiari provinces; are more sustainable. In addition, Qom, Bushehr, and Sistan and Baluchestan provinces have the lowest economic and social sustainability. As well, Qazvin and Bushehr provinces have the lowest level of environmental sustainability.<br />Conclusion: Findings showed that unsustainable provinces are weak in socio-economic indicators; especially in seeds, fertilizer applications, use of modern irrigation systems, and appropriate agricultural methods. Therefore, it is necessary to invest in the infrastructure of these indicators to upgrade agricultural sustainability. اهداف: توسعه بخش کشاورزی بدون نگرش پایداری، موجب بروز مسائل و مشکلات زیادی شده است. شاخص‌های پایداری دارای ویژگی های چند بعدی شامل ابعاد اقتصادی، زیست‌محیطی و اجتماعی هستند. در طول زمان افزایش تولید محصولات کشاورزی سبب بهره‌برداری بی‌رویه از منابع طبیعی و تخریب محیط‌زیست شده است. از این رو هدف از مطالعه حاضر سنجش پایداری کشاورزی با استفاده از شاخص ترکیبی می‌باشد.<br />مواد و روش‌ها: برای این منظور 35 شاخص اقتصادی، اجتماعی و زیست محیطی برای 30 استان در نظر گرفته شد و با استفاده از روش‌های موریس، مک‌گراناهان و روش تحلیل مؤلفه‌های اصلی، پایداری کشاورزی سنجش شد. <br />یافته‌ها: نتایج نشان داد که در بین استان‌های کشور، استان‌های خراسان‌رضوی، فارس، اصفهان و خوزستان در وضعیت بهتری نسبت به سایر استان‌ها قرار دارند. همچنین با بررسی شاخص‌های سازنده پایداری کشاورزی، این نتیجه حاصل شد که استان‌های خراسان‌رضوی، آذربایجان‌شرقی و اصفهان از جنبه اقتصادی، استان‌های فارس، مازندران و آذربایجان‌غربی از جنبه اجتماعی و استان‌های گیلان، خراسان‌جنوبی و چهارمحال و بختیاری از جنبه زیست‌محیطی دارای پایدارترین وضعیت می‌باشند. بعلاوه استان‌های قم، بوشهر و سیستان و بلوچستان، از جنبه های اقتصادی و اجتماعی پائین ترین جایگاه را در بین استان‌های کشور دارند و از جنبه زیست‌محیطی نیز استان‌های قزوین و بوشهر کمترین میزان پایداری را دارند. <br />نتیجه گیری: استان‌هایی که در سطح ناپایداری قرار دارند در شاخص های اقتصادی-اجتماعی بویژه بذر، کود، استفاده از سیستم‌های نوین آبیاری و روش‌های مناسب کشاورزی ضعیف می‌باشند. بنابراین ضروری است که سرمایه‌گذاری بر روی زیرساخت‌های این شاخص‌ها به منظور ارتقا پایداری کشاورزی انجام شود. https://sustainagriculture.tabrizu.ac.ir/article_15041_c28f055e83544e8a9e2108a06f3d4d69.pdf