تأثیر کودهای آلی، شیمیایی و زیستی بر عملکرد و کارایی مصرف نیتروژن و فسفر در خرفه (Portulaca oleracea L.)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 علوم کشاورزی، دانشگاه پیام نور

2 گروه اگروتکنولوژی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی، مشهد، ایران

3 گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد بیرجند، ایران

10.22034/saps.2021.40293.2504

چکیده

مطالعه به‌منظور بررسی اثر کودهای آلی، زیستی و شیمیایی بر عملکرد و اجزای عملکرد دانه خرفه انجام گردید. آزمایش در دو سال و به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار انجام شد. تیمارهای آزمایش بر اساس ترکیبی از چهار منبع تأمین‌کننده نیتروژن شامل: کود گاوی، ورمی کمپوست، کود شیمیایی و شاهد و نیز چهار نوع کود زیستی شامل: نیتروکسین، میکوریزا، بیوسولفور و شاهد بودند. نتایج نشان داد که اثر منابع تأمین کننده نیتروژن بر تمامی صفات مورد مطالعه (به‌جز کارایی فیزیولوژیک نیتروژن دانه) معنی‌دار بود. بیشترین عملکرد دانه (29/1959 کیلوگرم در هکتار) و عملکرد زیست‌توده (43/9782 کیلوگرم در هکتار) از تیمار کود شیمیایی حاصل شد که تفاوت آماری معنی‌داری با کود گاوی نداشت. همچنین، بیشترین شاخص‌های کارایی نیتروژن از تیمار کود شیمیایی بدست آمد. این در حالی بود که در کارایی زراعی نیتروژن دانه تفاوت آماری معنی‌داری بین تیمار کود شیمیایی و گاوی مشاهده نشد. بیشترین درصد فسفر و محتوای فسفر زیست‌توده از تیمار کود شیمیایی حاصل شد. در حالی که با مصرف کودهای آلی و شیمیایی از میزان کارایی مصرف فسفر کاسته شد. اثر کودهای زیستی بر اکثر صفات مورد مطالعه (به‌جز درصد فسفر زیست‌توده) معنی‌دار نبود. برهمکنش منابع تأمین نیتروژن و کود زیستی بر اغلب صفات مورد مطالعه (به‌جز عملکرد دانه، کارایی زراعی نیتروژن و فسفر دانه) معنی‌دار بود. بر اساس نتایج این آزمایش، با در نظر گرفتن اثرات زیست‌محیطی و افزایش کارایی مصرف نیتروژن جهت تولید پایدار دانه خرفه در منطقه بیرجند می‌توان از تیمار کود گاوی به‌عنوان جایگزین کود شیمیایی استفاده نمود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Effect of Organic, Chemical and Biological Fertilizers on Yield and Efficiency of Nitrogen and Phosphorus in Portulaca (Portulaca oleracea L.)

نویسندگان [English]

  • hamed javadi 1
  • Parviz Rezvani Moghaddam 2
  • Mohammad Hasan Rashed Mohasel 2
  • Mohammad Javad Seghatoleslami 3
1 Agriculture Sciences, Payame Noor University
2 Department of Agrotechnology, Faculty of Agriculture, Ferdowsi University, Mashhad, Iran
3 Department of Agriculture, Faculty of Agriculture, Islamic Azad University, Birjand Branch, Iran
چکیده [English]

In order to investigate the effect of organic, biological and chemical fertilizers on the yield and yield components of purslane seed, an experiment was conducted in a factorial randomized complete block design with three replications. Experimental treatments were based on a combination of four sources of nitrogen supply: cow manure, vermicompost, fertilizer and control , and four types of biofertilizer including: nitroxin , mycorrhiza , Biosulfur and control . The results showed that the effect of nitrogen sources on all studied traits (except physiological grain nitrogen efficiency) was significant. The highest grain yield (1959.99 kg ha-1) and biomass yield (9782.43 kg ha-1) were obtained from NPK treatment with no significant difference with cow manure. Also, the most nitrogen efficiency indices were obtained from NPK treatment. However, no significant difference was observed between agronomic efficiency of grain and cow manure. The highest phosphorus content and biomass phosphorus content were obtained from NPK treatment. However, with the use of organic and chemical fertilizers, the efficiency of phosphorus use decreased. The effect of biofertilizers on most of the studied traits (except biomass P percent) was not significant. Interaction of nitrogen sources and biofertilizers was significant on most of the studied traits (except grain yield, agronomic efficiency of N and P). Based on the results of this experiment, considering the environmental effects and increasing the efficiency of nitrogen use for sustainable production of purslane seed in Birjand region can be used as fertilizer replacement (NPK).

کلیدواژه‌ها [English]

  • "Biosulfur"
  • "Cow manure"
  • "Mycorrhiza"
  • "Nitroxin"
  • "Vermicompost"