ارزیابی عملکرد اسانس و شاخص‌های اکولوژیکی در کشت مخلوط آویشن باغی (Thymus vulgaris L.) و سویا (Glycine max L.) با کاربرد قارچ میکوریز

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 هیأت علمی دانشگاه مراغه

2 دانشجوی دکتری دانشگاه مراغه

3 دانشجوی دکتری اگروتکنولوژی- اکولوژی گیاهان زراعی، دانشکده کشاورزی دانشگاه مراغه

4 هیأت علمی گروه باغبانی دانشکده کشاورزی دانشگاه مراغه

10.22034/saps.2021.13182

چکیده

با توجه به لزوم استفاده از سیستم‌های کشاورزی پایدار، پژوهشی با هدف بررسی اثر کشت مخلوط آویشن با سویا با کاربرد کود زیستی بر محتوی و عملکرد اسانس آویشن و شاخص‌های اکولوژیکی اجرا شد. این آزمایش به صورت اسپلیت اسپلیت پلات بر پایه طرح بلوک‌های کامل تصادفی با 12 تیمار و 3 تکرار در دانشکده کشاورزی دانشگاه مراغه در سال زراعی 1398 اجرا شد. فاکتور اصلی الگوهای مختلف کشت شامل کشت خالص آویشن، کشت خالص سویا، کشت مخلوط یک ردیف سویا+ یک ردیف آویشن (1:1) و دو ردیف سویا+ یک ردیف آویشن (2:1) بود. فاکتور دوم و سوم به‌ترتیب تلقیح و عدم تلقیح با میکوریز و برداشت (در دو چین) بودند. بیشترین میزان عملکرد ماده خشک آویشن در کشت خالص و چین اول بدست آمد. همچنین، بیشترین عملکرد اسانس آویشن در چین اول و کشت مخلوط 1:1 بدست آمد. علاوه بر این، با تلقیح قارچ میکوریزا درصد و عملکرد اسانس آویشن بترتیب 86/30 و 95/11 درصد نسبت به عدم تلقیح افزایش یافت. بیشترین شاخص‌های اکولوژیکی (نسبت معادل سطح زیر کشت و زمان، نسبت معادل سطح برداشت و کارایی استفاده از زمین) و شاخص‌های اقتصادی (سودمندی کشت، سودمندی اقتصادی کشت مخلوط و شاخص بهره‌وری سیستم) در الگوی کشت 1:1 با کاربرد کود زیستی بدست آمد که بیانگر سودمند بودن این الگوی کشت از لحاظ اقتصادی نسبت به کشت خالص دو گیاه می‌باشد. به طور کلی، کشت مخلوط یک ردیف سویا+ یک ردیف آویشن همراه با کود زیستی می‌تواند در افزایش درآمد اقتصادی و کارایی استفاده از زمین‌ به کشاورزان معرفی گردد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Evaluation of essential oil yield and ecological indices in the intercropping of thyme (Thymus vulgaris L.) and soybean (Glycine max L.) with application of arbuscular mycorrhizal fungus

نویسندگان [English]

  • abdollah javanmard 1
  • Mostafa Amani Machiani 2
  • ali ostadi 3
  • mohammadreza morshedloo 4
2 Ph.D student of agronomy
3 3- Ph.D student of Agrotechnology- crop ecology, Department of Plant Production and Genetics, Faculty of Agriculture, University of Maragheh.
4 Assist. Prof., Dept. of Horticulture, Faculty of Agriculture, University of Maragheh, Iran
چکیده [English]

In order to using sustainable agricultural methods,, a field experiment performed to evaluate the effect of thyme and soybean with application of biofertilizer on the essential oil productivity, essential oil yield and ecological indices. A field experiment was carried out as split split plot based on the randomized complete blocks design (RCBD) with 12 treatments and three replication at the faculty of Agriculture, University of Maragheh during 2019 growing season. The main factor was different planting patterns including thyme sole culture, soybean sole culture, intercropping of one row soybean+ one row thyme (1:1) and intercropping of two rows of soybean+ one row thyme (2:1). The sub plot and sub- sub plot factor were inoculation and non-inoculation of arbuscular mycorrhizal fungus and harvest time (first harvest and second harvest), respectively. The results demonstrated that the highest dry yield of thyme was achieved in the sole culture of plants with application of AMF. Also, the highest essential oil yield of thyme was observed in the first harvest and intercropping ratio of 1:1. In addition, the essential oil yield and essential oil yield of thyme with AMF inoculation increased by 30.86 and 11.95% compared with control. Moreover, the highest ecological indices (LER, AHER, ATER and LUE) and monetary indices (IA, MAI and SPI) were achieved in the intercropping ratio of 1:1 with AMF application. Generally, the intercropping ratio of 1 row soybean+ 1 row thyme along with biofertilizer could be suggested to farmers for enhancing economic income and land use efficiency.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Bio-Fertilizer
  • Cropping Pattern
  • Sustainable Agriculture
  • System Productivity Index
  • Seed Yield