ارزیابی عملکرد و اجزای عملکرد برنج رقم طارم هاشمی در دو سامانه فشرده بوم‌شناختی و رایج

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد زراعت، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشگاه تهران

2 استادیار گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشگاه تهران

3 دانشیار، گروه زراعت، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری

10.22034/saps.2021.36888.2376

چکیده

این پژوهش نیز به منظور ارزیابی تأثیر برخی از مؤلفه‌های این سامانه از نظر عملکرد و اجزای‌ عملکرد برنج رقم طارم هاشمی در سال زراعی ۱۳۹۷ به صورت کرت‌های دوبار خرد شده در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار اجرا شد. عامل اصلی آبیاری در دو سطح غرقاب و کم‌آبیاری تنظیم شده، عامل فرعی نوع کود در سه سطح شاهد، کود شیمیایی متداول (اوره، سوپر فسفات تریپل و سولفات پتاسیم) و کود ورمی‌کمپوست و عامل فرعی فرعی تراکم بذر در خزانه در سه سطح ۳۰۰، ۲۰۰ و ۱۰۰ گرم در متر‌مربع بود. با توجه به نتایج تجزیه واریانس معنی‌داری برهمکنش بین عوامل مورد بررسی، استفاده از تیمار ‌بوم‌شناختی (کود ورمی‌کمپوست به همراه تراکم ۲۰۰) توانست با بهبود صفاتی مانند تعداد پنجه در متر‌مربع و پنجه بارور میزان عملکرد شلتوک حدود ۴۰/۴۶۱۳ کیلوگرم در هکتار را داشته باشد که با تیمار کود شیمیایی تفاوت معنی‌داری نداشت. همچنین، نتایج نشان داد عملکرد زیستی در تیمار ‌بوم‌شناختی (کود ورمی‌کمپوست به همراه تراکم ۲۰۰) با میانگین 60/12335 کیلوگرم در هکتار از نظر آماری تفاوتی با کود شیمیایی به همراه تراکم ۲۰۰ ندارد. استفاده از رژیم کم‌آبیاری در مقایسه با آبیاری غرقاب چهار درصد عملکرد شلتوک کمتری داشت. بنابراین، به منظور کاهش مشکلات زیست محیطی ناشی از مصرف بی‌رویه کود شیمیایی، کاهش تراکم بذر و کاهش مصرف آب استفاده از سامانه فشرده بوم‌شناختی با به کارگیری کود ورمی‌کمپوست، تراکم بذر ۲۰۰ گرم در خزانه و کم‌آبیاری تنظیم شده توصیه می‌شود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Evaluation of Yield and Yield Components of Rice cv. ‘Tarom Hashemi’ in System of Rice Intensification (SRI) and Conventional Systems

نویسندگان [English]

  • Shayan Hosseinpour 1
  • Hossein Moghadam 2
  • Hemmatollah Pirdashti 3
1 MSc Student, Dept. of Agronomy and Plant Breeding, University of Tehran, Iran.
2 Assist. Prof., Dept. of Agronomy and Plant Breeding, University of Tehran, Iran
3 Department of Agronomy, Sari Agricultural Sciences and Natural Resources University, Sari, Iran.
چکیده [English]

The present research was conducted to evaluate the effect of some attributes of this system in term of the yield and yield components of rice cv. ‘Tarom Hashemi’ in a split split plot experiment based on randomized complete block design with three replications in 2018. The main plots included the irrigation method in two levels (flooding and deficit irrigation regimes), the sub plots were fertilizer types at three levels (control, chemical and vermicompost fertilizers) and sub sub plots were seedling density in nursery at three levels (100, 200 and 300 gram of seed per square meter). According to the results of analysis of variance and significant interaction between factors, application of SRI (vermicompost + 200 g seed.m-2) improved paddy yield (4613.40 kg.ha-1) nearly similar to chemical fertilizer throughout improving plant characteristics such as number of tillers per m-2 and fertile. The results also, showed that biological yield in SRI treatment (vermicompost + 200 g seed.m-2) with average of 12335.60 kg.ha-1 was not statistically different from chemical fertilizer + 200 g seed.m-2. Furthermore using water deficit irrigation decreased the paddy yield by only four percentage as compared to the conventional irrigation. In general, to avoid environmental problems caused by overusing of chemical fertilizer, to reduce seed density in nursery and to improve water productivity, SRI i.e. integration of vermicompost fertilizer + 200 g seed.m2 + adjusted water deficit irrigation could be recommended.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Rice
  • Ecological
  • irrigation
  • Nutrition
  • seed density
  • nursery