اثر تنش خشکی بر ژنوتیپ‌های مختلف ذرت

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 مربی دانشگاه پیام نور مهاباد

2 اساتید گروه زراعت واصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز

3 پژوهش‌گر مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، کردستان

4 پژوهش‌گر مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، کرج

چکیده

به منظور ارزیابی اثر تنش خشکی بر عملکرد و اجزای آن در 16 هیبرید متوسط­رس و دیررس ذرت، آزمایشی به صورت طرح بلوک­های متعادل گروهی  و در قالب طرح کرت­های خردشده  با سه تکرار در شرایط بدون تنش خشکی و واجد تنش (تنش در مراحل رشد رویشی، زایشی و پر شدن دانه) در ایستگاه تحقیقات کشاورزی میاندوآب به مورد اجرا گذاشته شد. تعدادی از صفات زراعی، مورفولوژیک، فیزیولوژیک و فنولوژیک از جمله وزن 300 دانه، تعداد دانه در ردیف، تعداد ردیف دانه وفاصله بین زمان ظهور کلاله و گرده­افشانی  اندازه­گیری شدند. تجزیه واریانس و مقایسه­های میانگین نشان داد که تنوع زیادی بین هیبریدهای مورد بررسی وجود دارد. کاهش میزان عملکرد در شرایط تنش خشکی در مرحله رشد زایشی بیشتر از مراحل دیگر بود. محاسبه ضرایب همبستگی فنوتیپی، رگرسیون گام به گام و تجزیه علیت در شرایط بدون تنش و درشرایط مختلف تنش انجام شد. بر اساس ضرایب همبستگی حاصل و تجزیه علیت می­توان اظهار داشت که در شرایط بدون تنش، گزینش از طریق وزن 300 دانه، تعداد دانه در ردیف، طول بلال و ارتفاع بوته و در شرایط تنش خشکی، بر اساس ASI و روزهای تا ظهور رشته­های ابریشمی کوتاه­تر، در صد پوشش سبز و تعداد دانه در ردیف بیش­تر، در راستای اصلاح هیبریدهای مقاوم به خشکی ذرت توصیه می­گردد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Effect of Drought Stress on Different Maize Genotypes

نویسندگان [English]

  • m Khalili 1
  • m Moghaddam 2
  • H Kazemi Arbat 2
  • MR Shakiba 2
  • H Kanooni 3
  • R Choghan 4
چکیده [English]

In order to study the effects of drought stress on yield and yield components of 16 medium and late maturing maize hybrids a field trial was conducted under non-stress and different  drought stress conditions (stress at vegetative, reproductive and grain filling stages) at Miyandoab Agricultural Research Station of Iran. The experiment was arranged in group balanced blocks as a split plot design with three replications. During the growing season some agronomic, morphological, physiological and phenological traits such as 300 kernel weight, number of kernels per row, number of kernel rows and anthesis-silking interval (ASI) were measured. Analysis of variance and mean comparisons showed that there was a significant diversity among the studied hybrids. The yield decreased under drought stress at reproductive stage was greater than the other stages. The estimation of phenotypic correlation coefficients, stepwise regression and path analysis were done under non-stress and different water stress conditions. Path analysis showed that selection of genotypes will be more effective based on 300 kernel weight, number of kernels per row, ear length and plant height under non-stress condition and shorter ASI and days to silking emergence, larger percentage of green cover and greater number of kernels per row under drought stress conditions.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Drought Stress
  • Group balanced blocks
  • Maize
  • Path analysis