نقش گیاهان پوششی در بهبود سلامت خاک در سویا

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.

2 گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

3 مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اردبیل (مغان)، اردبیل، ایران

4 گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، ایران

10.22034/saps.2026.68157.3384

چکیده

پژوهش حاضر به‌منظور بررسی نقش گیاهان پوششی در بهبود سلامت خاک در سویا انجام گردید. آزمایش به‌صورت طرح فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی در سه تکرار در سال‌های زراعی 1400-1399 و 1401-1400 در مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی اردبیل اجرا شد. فاکتورهای مورد مطالعه شامل تاریخ کاشت گیاهان پوششی در دو سطح (هم‌زمان و سه هفته بعد از کاشت سویا)، تراکم کاشت آن‌ها در دو سطح (توصیه شده و سه برابر توصیه شده) و نوع گیاه پوششی در 12 سطح (شامل جو پاییزه، یولاف زراعی، چاودار پاییزه، گندم پاییزه، شبدر برسیم، شبدر ایرانی، شبدر لاکی، شبدر شیرین زرد، شبدر قرمز، یونجه یکساله، خلر و ماشک گل‌خوشه‌ای) بود. همچنین، دو تیمار شاهد نیز، به-صورت کشت خالص سویا (بدون کشت گیاه پوششی) همراه با سم‌پاشی و بدون سم‌پاشی علیه علف‌های هرز در کنار هر تکرار در نظر گرفته شد. تجزیه واریانس مرکب داده‌ها نشان داد که علاوه‌بر اثر اصلی تیمارهای آزمایش، اثر متقابل بین آن‌ها بر صفات مورد مطالعه معنی‌دار بود. کاربرد گیاهان پوششی سبب بهبود سلامت خاک و افزایش عملکرد و اجزای عملکرد سویا شد. بیشترین میزان صفات تعداد و وزن کرم خاکی، تنفس پایه، جمعیت میکروبی، آنزیم اوره‌آز و فسفاتاز قلیایی، فسفر، درصد نیتروژن، تعداد غلاف در بوته، تعداد دانه در غلاف، وزن صد دانه و عملکرد دانه و کمترین نسبت کربن به نیتروژن‏ خاک در گیاه پوششی ماشک گل‌خوشه‌ای به‌دست آمد. لذا، توصیه می‌شود در جهت رسیدن به اهداف کشاورزی پایدار و بهبود سلامت خاک در این مناطق از گیاهان پوششی به‌ویژه ماشک گل‌خوشه‌ای استفاده گردد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

The Role of Cover Crops in Improving Soil Health in Soybean

نویسندگان [English]

  • Khadijeh Aghaeifard 1
  • Ahmad Tobeh 2
  • Salim Farzaneh 2
  • Hossein Karbalaei Khiavi 3
  • Parviz Sharifi Ziveh 3
  • Mikaeil Badrzadeh 4
1 Department of Plant Production Engineering and Genetics, Faculty of Agriculture and Natural Resources, University of Mohaghegh Ardabili , Ardabil, Iran.
2 Department of Plant Production and Genetics, Faculty of Agriculture and Natural Resources,University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran
3 Research and Education Center for Agriculture and Natural Resources of Ardabil Province (Moghan), Ardabil, Iran
4 Department of Range and Watershed Management, Faculty of Agricultural and Natural Resources, University of Mohaghegh Ardabili,, Iran
چکیده [English]

The present research was conducted in order to investigate the role of cover crops in improving soil health in soybean. The experiment was conducted as a factorial design in the form of a randomized complete block design with three replications during growth seasons of 2020-2021 and 2021-2022 in Agricultural and Natural Resources Research of Ardabil. The studied factors include the date of planting cover crops in two levels (at the same time and three weeks after soybean planting), their planting density in two levels (recommended and triple recommended) and the type of cover crop in 12 levels (including autumn barley, oats, autumn rye, autumn wheat, berseem clover, Persian clover, crismon clover, yellow sweet clover, red clover, annual alfalfa, bitter vetch and hairy vetch). two control treatments were considered in the form of pure soybean cultivation (without cover crop cultivation) along with spraying and without spraying against weeds next to each replication. The combined analysis of variance of the data showed that in addition to the main effect of the experimental treatments, the interaction effect between them on the studied traits was significant. The use of cover crops improved soil health in soybeans. The highest values of earthworm number and weight, basal respiration, microbial population, urease and alkaline phosphatase enzymes, phosphorus, nitrogen percentage, grain yield and the lowest soil carbon to nitrogen ratio were obtained in hairy vetch. Therefore, it is recommended to use cover crops, especially hairy vetch, to achieve sustainable agricultural goals and improve soil health in these areas.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Grain yield
  • Phosphatase enzyme
  • Soil C:N ratio
  • Soil microbial biomass
  • Soil organic carbon
  • Urease enzyme
دانش کشاورزی وتولید پایدار

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 31 تیر 1406

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار