ارزیابی شاخص های مورفو فیزیولوژیکی و جذب عناصر غذایی بادرشبی (Dracocephalum moldavica) در پاسخ به محلول‌پاشی سدیم نیتروپروساید و تریاکانتانول در مرحله رویشی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز

2 دانشگاه تبریز

10.22034/saps.2026.67227.3367

چکیده

اهداف: با توجه به اهمیت بادرشبی در نقاط مختلف کشور، هدف انجام این آزمایش، بررسی اثرات محلول‌پاشی سدیم نیتروپروساید (SNP) و تریاکانتانول (Tria) بر تغییرات مورفولوژیکی و عملکرد کمی و کیفی گیاه بادرشبی در مرحله رویشی بود.
مواد و روش ها: آزمایش به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار اجرا شد. فاکتورهای آزمایش شامل محلول‌پاشی سدیم نیتروپروساید (صفر ، 5/0 و 1 میلی‌مولار) و تریاکانتانول (صفر ، 5/0 و 1 میلی‌مولار) در مرحله رشد رویشی بود. صفات مورد اندازه گیری شامل؛ برخی صفات مورفولوژیکی، بیوشیمیایی و میزان جذب عناصر غذایی در گیاه بود.
یافته‌ها: برهمکنش غلظت‌های مختلف سدیم نیتروپروساید و تریاکانتانول اثرات معنی‌داری بر سطح برگ، وزن‌تر و خشک اندام هوایی داشت. غلظت‌های مختلف تریاکانتانول در مقایسه با سدیم نیتروپروساید، تأثیر معنی‌داری بر صفات مذکور داشت و تیمار یک‌میلی‌مولار تریاکانتانول وزن‌تر و خشک شاخساره را به‌ترتیب 7/1 و 6/1 برابر و طول، قطر ساقه و تعداد شاخه جانبی را 5/1، 4/1 و 5/1 برابر نسبت به شاهد افزایش داد. همچنین میزان جذب عناصر غذایی (نیتروژن، فسفر، پتاسیم و سدیم)، رنگیزه‌های فتوسنتزی (کلروفیلa، کلروفیلb، کلروفیل کل و کاروتنوئید) به‌طور معنی‌داری تحت تاثیر اثرات متقابل سدیم نیتروپروساید و تریاکانتانول قرار گرفتند. به‌این ترتیب محلول‌پاشی یک‌میلی‌مولار تریاکانتانول به‌همراه یک‌میلی‌مولار سدیم نیتروپروساید بیشترین محتوای عناصر نیتروژن و پتاسیم، کلروفیل کل، فلاونوئید، پروتئین محلول و فنل کل را به‌دنبال داشت.
نتیجه‌گیری: در مطالعه حاضر مناسب ترین غلظت تریاکانتانول و سدیم نیتروپروساید جهت افزایش کمیت و کیفیت بادرشبی جهت مصرف سبزی، غلظت یک میلی‌مولار تریاکانتانول به‌همراه نیم میلی‌مولار سدیم نیتروپروساید معرفی شد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

The study of the morpho-physiological and nutrient absorbance of Dracocephalum moldavica in response to foliar spraying of Sodium Nitroprusside and Triacanthanol

نویسندگان [English]

  • Ali motallebiazar 2
  • Samaneh Khalafkhani 2
1
2 University of Tabriz
چکیده [English]

Objectives: Given the importance of dragonhead (Dracocephalum moldavica) in various regions of the country, the aim of this experiment was to investigate the effects of foliar application of sodium nitroprusside (SNP) and triacontanol (Tria) on morphological changes and the quantitative and qualitative performance of moldavian balm during the vegetative stage.
Materials and Methods: The experiment was conducted as a factorial arrangement in a randomized complete block design with three replications using SNP (0, 0.5, and 1 mM) and Tria (0, 0.5, and 1 mM) during the vegetative growth stage.
Findings: The interaction between different concentrations of tratments had significant effects on leaf area, fresh and dry weight of aerial parts. The 1 mM triacontanol treatment increased fresh and dry shoot weight by 1.7 and 1.6 times, respectively, and stem length, diameter, and number of lateral branches by 1.5, 1.4, and 1.5 times compared to the control. Additionally, nutrient uptake (nitrogen, phosphorus, potassium, and sodium), photosynthetic pigments (chlorophyll a, chlorophyll b, total chlorophyll, and carotenoids) were significantly affected by the interaction between sodium nitroprusside and triacontanol. The combined application of 1 mM triacontanol and 1 mM sodium nitroprusside resulted in the highest content of nitrogen and potassium, total chlorophyll, flavonoids, soluble protein, and total phenols.
Conclusion: In this study, the most suitable concentrations of triacontanol and sodium nitroprusside for enhancing the quantitative and qualitative traits of at the Moldavian balm for vegetable use were identified as 1 mM triacontanol combined with 0.5 mM sodium nitroprusside.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Moldavian Balm
  • PGRS
  • Sodium Nitroprusside
  • Triacanthanol
  • chlorophyll